ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Adabiyot

«Ravshan» haqida. Badiiy obraz va mubolag‘a

Darslar 24–25 · 2 ta dars · Q. Yo‘ldoshev, B. Qosimov, V. Qodirov, J. Yo‘ldoshbekov. Adabiyot, 7-sinf. «Sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi, Toshkent, 2017 (qayta ishlangan 4-nashr)
24

«Ravshan» dostoni haqida

Darslik: 162–164-betlar
MaqsadDoston janri va «Ravshan»ning badiiy xususiyatlarini bilish.
Yangi so‘zlar
ishqiy-sarguzasht doston · love-adventure dastansaj · rhymed prose«Go‘ro‘g‘li» turkumi · the “Go‘ro‘g‘li” cyclexalfa · khalfa, Khorezm dastan singer
Tushuntirish

«Doston» yirik hajmli xalq og‘zaki yoki yozma asarni bildiradi. Dostonni ijro etuvchi o‘zbek baxshilari do‘mbira bilan aytadi, Xorazmda esa tor jo‘rligida aytuvchilar xalfa deyiladi. Ishqiy-sarguzasht dostonlarda qahramon ko‘pincha go‘zalni tushida yoki uzuk, oynadagi suratida ko‘rib oshiq bo‘ladi, uni izlab xatarli yo‘lga chiqadi va qiyinchiliklarni yengadi. «Ravshan» – «Go‘ro‘g‘li» turkumiga kiradigan doston; bu turkum o‘zbeklarda yuztadan ortiq. Asar saj (qofiyali nasr) va she’r aralash: she’riy qismi yetti, sakkiz, o‘n bir bo‘g‘inli barmoq vaznida bo‘lib, sakkiz bo‘g‘inli vazn jang uchun mos keladi.

💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Kuy hamrohligida aytiladigan hikoyada ohang tezlashganda voqea ham tezlashadi. Ovoz ritmi mazmunni his qilishga yordam beradi.

Kim ishlatadi

Ma’ruzachilar, aktyorlar va qo‘shiqchilar ovoz tempini mazmunga moslaydi; podkast va audiokitob ovoz beruvchilari ham shunday qiladi.

Bugun sinab ko‘ring

Qisqa bir matnni avval sekin, so‘ng tez o‘qing va qaysi usul qanday his uyg‘otganini sezing.

Namunalar
Misol: qahramon go‘zalni uzukdagi suratdan ko‘rib oshiq bo‘lishi – ishqiy-sarguzasht doston syujetining tipik boshlanishi.
Misol: ot chopishi tez bo‘lganda baxshi qisqa, yetti bo‘g‘inli misralarga o‘tadi – ritm harakatni ko‘rsatadi.
Sinfda faoliyat

Ravshan syujetini ishqiy-sarguzasht doston sxemasi (tush/surat – yo‘l – to‘siqlar – g‘alaba) bo‘yicha joylashtiring.

Mashq
1
Baxshi dostonni nima bilan aytadi?
2
Ishqiy-sarguzasht dostonlar qanday boshlanadi?
3
Saj nima?
4
Nega jang tasvirlariga sakkiz bo‘g‘inli vazn mos?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliVideo qo‘ng‘iroq: Qoraqalpog‘istonHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →