☰ Mundarija · Adabiyot

Zavqiy she’rlari: «Ajab ermas», «Hajvi ahli rasta»

Darslar 35–36 · 2 ta dars · Q. Yo‘ldoshev, B. Qosimov, V. Qodirov, J. Yo‘ldoshbekov. Adabiyot, 7-sinf. «Sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi, Toshkent, 2017 (qayta ishlangan 4-nashr)
35

Zavqiy she’rlari

Darslik: 235–237-betlar
MaqsadZavqiyning «Ajab ermas» muxammasi mazmunini tushunish.
Yangi so‘zlar
muxammas · muxammas, poem with five-line stanzasorzu-armon · dream and yearningadolat · justicebashorat · prophecy, foresight
Tushuntirish

«Ajab ermas» – muxammas, ya’ni besh misrali bandlardan tuzilgan she’r. Asli yetti band bo‘lgan, ammo sho‘rolar davrida to‘rt band qilib berilgan; to‘liq matnni 1997-yilda adabiyotshunos Rustamjon Tojiboyev tiklab e’lon qilgan. Har bandning oxirida «bo‘lsa, ajab emas» ma’nosidagi takror keladi: shoir yaxshi kunlar kelishi mumkinligini aytib umid bildiradi. Birinchi bandda u mustamlaka davri og‘ir kunlari bulutdek tarqalib ketsin, deb istaydi; keyingi bandlarda yurtdoshlarga murojaat, Yaratganga iltijo, adolat va obodlik orzusi, Farg‘onaning gullashiga ishonch keladi. Darslik shoirning bir satri bilan mustaqil O‘zbekiston gerbidagi Humo tasviri o‘rtasida o‘xshashlikni eslatadi.

Namunalar
Misol: «bulut tarqalsin» – og‘ir kunlar o‘tib ketishi istagi; bulut o‘tkinchi, shu sabab umid beradi.
Misol: takror misra har bandda umidni yangidan eslatadi.
Sinfda faoliyat

Muxammas bandlari 5 misradan ekanini tekshiring va «Ajab ermas»ning mavzusini bir jumlada ayting.

Mashq
1
Muxammas nima?
2
«Ajab ermas»ning to‘liq matnini kim tiklagan?
3
Asl muxammas nechta bandli?
4
Nega shoir har bandda «ajab emas» deb takrorlaydi?