ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Adabiyot

Zavqiy she’rlari: «Ajab ermas», «Hajvi ahli rasta»

Darslar 35–36 · 2 ta dars · Q. Yo‘ldoshev, B. Qosimov, V. Qodirov, J. Yo‘ldoshbekov. Adabiyot, 7-sinf. «Sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi, Toshkent, 2017 (qayta ishlangan 4-nashr)
35

Zavqiy she’rlari

Darslik: 235–237-betlar
MaqsadZavqiyning «Ajab ermas» muxammasi mazmunini tushunish.
Yangi so‘zlar
muxammas · muxammas, poem with five-line stanzasorzu-armon · dream and yearningadolat · justicebashorat · prophecy, foresight
Tushuntirish

«Ajab ermas» – muxammas, ya’ni besh misrali bandlardan tuzilgan she’r. Asli yetti band bo‘lgan, ammo sho‘rolar davrida to‘rt band qilib berilgan; to‘liq matnni 1997-yilda adabiyotshunos Rustamjon Tojiboyev tiklab e’lon qilgan. Har bandning oxirida «bo‘lsa, ajab emas» ma’nosidagi takror keladi: shoir yaxshi kunlar kelishi mumkinligini aytib umid bildiradi. Birinchi bandda u mustamlaka davri og‘ir kunlari bulutdek tarqalib ketsin, deb istaydi; keyingi bandlarda yurtdoshlarga murojaat, Yaratganga iltijo, adolat va obodlik orzusi, Farg‘onaning gullashiga ishonch keladi. Darslik shoirning bir satri bilan mustaqil O‘zbekiston gerbidagi Humo tasviri o‘rtasida o‘xshashlikni eslatadi.

Muxammas: besh misrali bandlar
BandFikr
1-bandog‘ir kunlar bulutdek tarqalsin
keyingi bandlaryurtdoshlarga murojaat, iltijo, adolat va obodlik orzusi
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Og‘ir hafta davomida bir do‘st boshqasiga qisqa dalda so‘zini qayta-qayta yozadi: «Hammasi o‘tadi». Takrorlangan yaxshi niyatli so‘z ruhni ko‘taradi.

Kim ishlatadi

Murabbiylar, o‘qituvchilar va do‘stlar dalda berish uchun takrorlanadigan so‘zlardan foydalanadi.

Bugun sinab ko‘ring

Biror do‘stingiz uchun bitta dalda gap yozib, uni qo‘l bilan yozilgan kartochkada bering yoki ayting.

Namunalar
Misol: «bulut tarqalsin» – og‘ir kunlar o‘tib ketishi istagi; bulut o‘tkinchi, shu sabab umid beradi.
Misol: takror misra har bandda umidni yangidan eslatadi.
Sinfda faoliyat

Muxammas bandlari 5 misradan ekanini tekshiring va «Ajab ermas»ning mavzusini bir jumlada ayting.

Mashq
1
Muxammas nima?
2
«Ajab ermas»ning to‘liq matnini kim tiklagan?
3
Asl muxammas nechta bandli?
4
Nega shoir har bandda «ajab emas» deb takrorlaydi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliKaptarlar kamayganmi?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →