Abdulla Qahhor: «Dahshat»
Hikoya kuzgi shamolli kechada boshlanadi. Dodxo (mingboshi darajasidagi amaldor) Olimbekning sakkiz xotini katta xotin Nodirmohbegimning uyiga yig‘ilgan. Nodirmohbegim bolaligida eshitgan voqeani aytadi: bir kishi bitta qo‘y garoviga tunda go‘rga pichoq sanchgani borib, o‘sha yerda o‘lib qolgan. Besh oydan beri bu uyda yashayotgan eng yosh xotin, ganjiravonlik Unsinoy bitta qo‘y uchun bunday qilish arzimasligini shivirlaydi; buni eshitgan dodxo uni masxara qiladi. Unsin mol-dunyo emas, ozodlik – uyiga ketishga javob berilishini istashini aytadi. Dodxo rozi bo‘lib, uni go‘ristonga choy qaynatgani yuboradi va hozir uni bir taloq qilganini, qaytib kelgach uch taloq bo‘lishini aytadi. Unsin qo‘rquvni yengib o‘tin yig‘ib choy qaynatadi, kavushini yo‘qotadi, yelkasiga maymun sakraydi, u esa uyga qaytib hushidan ketadi. Dodxo uni o‘layotgan deb o‘ylab qochadi; Unsinni qaytarishni so‘rab yolvorgan Nodirmohbegim esa dodxodan kaltak yegan bo‘ladi. Unsin peshingacha yetmay vafot etadi; Nodirmohbegim uning jasadi bilan Ganjiravon sari yo‘lga chiqqanda, u yerga yuborilgan xizmatkor endigina qaytib kelayotgan bo‘ladi. Yozuvchi dodxo uyini «tiriklar go‘ristoni» deb ataydi.
Hikoya qahramonlarini (Unsin, dodxo, Nodirmohbegim) jadvalga yozib, har biriga xos bitta fazilat yoki illatni belgilang.