ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Adabiyot

Abdulla Qahhor: «Dahshat»

Darslar 46 · 1 ta dars · Q. Yo‘ldoshev, B. Qosimov, V. Qodirov, J. Yo‘ldoshbekov. Adabiyot, 7-sinf. «Sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi, Toshkent, 2017 (qayta ishlangan 4-nashr)
46

Abdulla Qahhor: «Dahshat»

Darslik: 316–325-betlar
MaqsadAbdulla Qahhorning «Dahshat» hikoyasi mazmunini va qahramonlari xarakterini tushunish.
Yangi so‘zlar
dodxo · dodxo (district official)kundosh · co-wifego‘riston · cemeterytaloq · divorce (taloq)
Tushuntirish

Hikoya kuzgi shamolli kechada boshlanadi. Dodxo (mingboshi darajasidagi amaldor) Olimbekning sakkiz xotini katta xotin Nodirmohbegimning uyiga yig‘ilgan. Nodirmohbegim bolaligida eshitgan voqeani aytadi: bir kishi bitta qo‘y garoviga tunda go‘rga pichoq sanchgani borib, o‘sha yerda o‘lib qolgan. Besh oydan beri bu uyda yashayotgan eng yosh xotin, ganjiravonlik Unsinoy bitta qo‘y uchun bunday qilish arzimasligini shivirlaydi; buni eshitgan dodxo uni masxara qiladi. Unsin mol-dunyo emas, ozodlik – uyiga ketishga javob berilishini istashini aytadi. Dodxo rozi bo‘lib, uni go‘ristonga choy qaynatgani yuboradi va hozir uni bir taloq qilganini, qaytib kelgach uch taloq bo‘lishini aytadi. Unsin qo‘rquvni yengib o‘tin yig‘ib choy qaynatadi, kavushini yo‘qotadi, yelkasiga maymun sakraydi, u esa uyga qaytib hushidan ketadi. Dodxo uni o‘layotgan deb o‘ylab qochadi; Unsinni qaytarishni so‘rab yolvorgan Nodirmohbegim esa dodxodan kaltak yegan bo‘ladi. Unsin peshingacha yetmay vafot etadi; Nodirmohbegim uning jasadi bilan Ganjiravon sari yo‘lga chiqqanda, u yerga yuborilgan xizmatkor endigina qaytib kelayotgan bo‘ladi. Yozuvchi dodxo uyini «tiriklar go‘ristoni» deb ataydi.

QahramonKim
Olimbekdodxo, amaldor
Nodirmohbegimkatta xotin
Unsinoyeng yosh xotin
12345Voqealar so‘nishi

Voqealar so‘nishi

U uyg‘onib, derazani yopadi va tuvakni issiq ro‘mol bilan o‘raydi.

💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Sinfdosh qo‘rquv haqidagi hikoyani o‘qib, «Men ham shunday qo‘rqqanman» deb ochiq aytadi. Ikkala bola ham yengil tortadi: hikoya qo‘rquvni xavfsiz tarzda so‘zlashga yordam beradi.

Kim ishlatadi

Psixologlar, o‘qituvchilar va yozuvchilar qo‘rquvni anglash va uni so‘zlash haqida o‘ylaydi.

Bugun sinab ko‘ring

Bugun sizni biroz xavotirga solgan bir narsani bir gap bilan yozib, uni ishonchli kattalarga aytishni o‘ylab ko‘ring.

Namunalar
Misol: Unsin o‘likdan emas, tiriklar uyining zulmidan ko‘proq qo‘rqadi – shuning uchun «o‘likning joni yo‘q» deb o‘zini ovutadi.
Misol: Nodirmohbegim Unsinga mehr ko‘rsatadi va uni himoya qilmoqchi bo‘lib kaltak yeydi.
Sinfda faoliyat

Hikoya qahramonlarini (Unsin, dodxo, Nodirmohbegim) jadvalga yozib, har biriga xos bitta fazilat yoki illatni belgilang.

Mashq
1
Unsin dodxodan nimani xohlaydi?
2
Dodxo Unsinni qayerga nima uchun yuboradi?
3
Unsin yelkasiga sakragan jonivor nima edi?
4
Nima uchun yozuvchi dodxo uyini «tiriklar go‘ristoni» deydi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliQizilqum chetiga: poyezdmi, avtobusmi?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →