ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Adabiyot

Abdulla Qodiriy

Darslar 39 · 1 ta dars · Q. Yo‘ldoshev, B. Qosimov, V. Qodirov, J. Yo‘ldoshbekov. Adabiyot, 7-sinf. «Sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi, Toshkent, 2017 (qayta ishlangan 4-nashr)
39

Abdulla Qodiriy

Darslik: 250–251-betlar
MaqsadAbdulla Qodiriyning hayoti va ijodi bilan tanishish.
Yangi so‘zlar
o‘zbek adabiy tili · the Uzbek literary languagefelyeton · feuilletonqatag‘on · repressionhaqgo‘ylik · truthfulness
Tushuntirish

Abdulla Qodiriy 1894-yil 10-aprelda Toshkentda o‘rtahol oilada tug‘ilgan. U maktab va madrasalarda muntazam o‘qimagan, ammo ilmga chanqoqligi tufayli o‘z davrining eng bilimdon kishilaridan biriga aylangan; 1917-yilgacha turli xonadonlarda yugurdaklik, ustachilik va bog‘bonlik qilgan. Uning hikoyalari va felyetonlari («Mushtum» jurnalida) xalq orasida mashhur bo‘lgan, «O‘tkan kunlar», «Mehrobdan chayon» va «Obid ketmon» asarlari esa o‘zbek nasrining yirik namunalaridir. Darslikda yozilishicha, hozirgi o‘zbek adabiy tilining shakllanishida hech bir yozuvchi Qodiriychalik muhim o‘rin tutmagan. Adib 1937-yil oxirida qamoqqa olinib, ommaviy qatag‘on yillarida, 1938-yilda hayotdan ko‘z yumgan.

1894Toshkentda tug‘ildi19171917-yilgacha turli yumushlar1937qamoqqa olindi1938vafot etdi
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Yo‘qolgan qalamdon haqida e’lon yozgan o‘quvchi uning rangini va shaklini aniq so‘zlar bilan yozadi. Topgan kishi uni darrov taniydi. Yaxshi yozuvchi ham so‘zni shunday aniq tanlaydi.

Kim ishlatadi

Yozuvchilar, muharrirlar va e’lon yozuvchilar aniq so‘z tanlaydi; o‘qituvchilar aniq yozishga o‘rgatadi.

Bugun sinab ko‘ring

Bir kunlik voqeani ikki gapda yozing va «chiroyli», «yaxshi» kabi umumiy so‘zlarni aniqroq so‘zlar bilan almashtiring.

Namunalar
Misol: o‘z-o‘zidan o‘qib bilimli bo‘lish – Qodiriy hayotidan ibrat: maktabsiz ham bilim olish mumkin, agar intilish bor bo‘lsa.
Misol: felyeton – gazeta yoki jurnaldagi kulgili, tanqidiy yozuv; «Mushtum» shu janr bilan mashhur edi.
Sinfda faoliyat

Qodiriyning uch yirik asarini va ularning nomini jadvalga yozing, har biriga bitta so‘z bilan baho bering.

Mashq
1
Qodiriy qachon va qayerda tug‘ilgan?
2
Uning uchta yirik asarini ayting.
3
U qaysi jurnalda felyetonlar bosdirgan?
4
Nega Qodiriy o‘zbek adabiy tili uchun muhim?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliNavro‘z: sumalak qozoni qayerda?Haftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →