☰ Mundarija · Adabiyot

Alisher Navoiy

Darslar 26 · 1 ta dars · Q. Yo‘ldoshev, B. Qosimov, V. Qodirov, J. Yo‘ldoshbekov. Adabiyot, 7-sinf. «Sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi, Toshkent, 2017 (qayta ishlangan 4-nashr)
26

Alisher Navoiy

Darslik: 168–172-betlar
MaqsadAlisher Navoiyning hayoti va asosiy asarlarini bilish.
Yangi so‘zlar
Xamsa · Khamsa (five dastans)devon · divan, collection of poemstaxallus · pen nameamiri kabir · great amir (high title)
Tushuntirish

Alisher Navoiy 1441-yil 9-fevralda Hirotda tug‘ilgan, maktabda bo‘lajak sulton Husayn Boyqaro bilan birga o‘qigan. Yoshligidan she’r yozgan: o‘zbekcha she’rlariga «Navoiy», forscha she’rlariga «Foniy» taxallusini qo‘ygan. 1469-yilda Husayn Boyqaro Hirot taxtiga chiqqach, u avval muhrdor, so‘ng vazir bo‘ldi va «amiri kabir» unvonini oldi. 1483–1485-yillarda turkiy tilda birinchi bo‘lib besh dostondan iborat «Xamsa»ni yozdi; u «Xazoyin ul-maoniy» devonlari to‘plamini, «Muhokamat ul-lug‘atayn», «Majolis un-nafois», «Mezon ul-avzon», «Lison ut-tayr», «Mahbub ul-qulub» kabi asarlarni ham yaratdi. Navoiy 1501-yil 3-yanvarda vafot etdi.

Namunalar
Misol: «Navoiy» va «Foniy» – bir shoirning ikki taxallusi, chunki u ikki tilda ijod qilgan.
Misol: «Muhokamat ul-lug‘atayn» – ikki til (turkiy va fors) taqqoslangan asar; shoir unda ona tilining imkoniyatlarini asoslagan.
Sinfda faoliyat

Navoiyning hayotidagi sanalarni (1441, 1469, 1483–1485, 1501) zamon chizig‘iga joylang.

Mashq
1
Navoiy qachon va qayerda tug‘ilgan?
2
«Foniy» taxallusi qaysi tilda yozilgan she’rlarga qo‘yilgan?
3
«Xamsa» nechta dostondan iborat va qachon yozilgan?
4
Nega «Muhokamat ul-lug‘atayn» muhim?