☰ Mundarija · Adabiyot

Xayriddin Saloh

Darslar 49–50 · 2 ta dars · Q. Yo‘ldoshev, B. Qosimov, V. Qodirov, J. Yo‘ldoshbekov. Adabiyot, 7-sinf. «Sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi, Toshkent, 2017 (qayta ishlangan 4-nashr)
50

Xayriddin Saloh she’rlari

Darslik: 336–339-betlar
MaqsadXayriddin Salohning uchta she’rini o‘qib, mazmunini tushunish.
Yangi so‘zlar
afsona · legendqaroqchi · robbertandir · tandir (clay oven)manglay teri · sweat of the brow
Tushuntirish

«Yulduzlar afsonasi» she’rida shoir bobolardan eshitgan afsonani aytadi: har kimning o‘z yulduzi bor, odam tug‘ilsa yulduz soni ortadi, vafot etsa yulduz uchadi. Afsonada Hulkar yulduzining go‘zal qizini yetti qora qaroqchi o‘g‘irlab ketadi, ona qizini qidirib yig‘laydi va hozirgacha qaroqchilarni quvib yuradi. Shoir yolg‘on ertaklarni emas, chin hikmatlarni eslab qolganini va keksalarga sadoqati cheksizligini aytadi. «Ko‘krak ochdim shamollarga» she’rida lirik qahramon shamollarga ko‘ngil ochadi, shamollar unga shirin xayollar va xushbo‘y hid olib keladi va tongda g‘unchalarning labini ochadi. «Yer va ter» she’rida non tandir olovi tufayli shirin bo‘lgani kabi, inson ham yerga to‘kilgan manglay teri tufayli aziz bo‘ladi, deyiladi.

Namunalar
Misol: «Yer va ter»da non va inson yonma-yon qo‘yiladi: non tandir olovi bilan, inson esa yerga to‘kkan teri bilan qadr topadi.
Misol: «Yulduzlar afsonasi»da Hulkarning qidiruvi ona mehrining abadiyligini ko‘rsatadi.
Sinfda faoliyat

Uch she’rning har biriga bitta asosiy fikrni qisqa yozing.

Mashq
1
Afsonada Hulkarning qizi bilan nima bo‘ladi?
2
«Ko‘krak ochdim shamollarga»da shamollar nima qiladi?
3
«Yer va ter»da non nega shirin deyiladi?
4
Inson nega aziz bo‘ladi?