Nazariy ma’lumot: hajviy asar haqida tushuncha
Hajviy asar — hayotdagi kamchiliklarni kulgi orqali ko‘rsatadigan asar. Uning ikki asosiy ko‘rinishi bor. Satirada kulgi achchiq, keskin bo‘ladi: yozuvchi illatni yo‘qotish maqsadida uni qattiq tanqid qiladi. Yumorda esa kulgi yengil va mehribon: kamchilik do‘stona hazil bilan ko‘rsatiladi. Hajvda ko‘pincha mubolag‘a, kinoya, qarshilantirish kabi usullar ishlatiladi. O‘zbek adabiyotida Hamza, Abdulla Qahhor, Said Ahmad, jahon adabiyotida Gogol («Revizor») va Chexov hajviy asarlari bilan mashhur. Masalan, Qahhorning «Og‘riq tishlar» pyesasi hajviy asardir. Muqimiyning «Tanobchilar»i satiraga yaqin, To‘xtaboyevning «Sariq devni minib»i esa ko‘proq yumorga yaqin.
«Yumormi, satiramu?»: ustoz 6 ta qisqa vaziyat o‘qiydi (masalan, kitobni yo‘qotgan bola; poraxo‘r amaldor); o‘quvchilar qo‘l ko‘tarib turini aytadi.