☰ Mundarija · Adabiyot

Janni Rodari va uning ertaklari

Darslar 8–9 · 2 ta dars · S. Ahmedov, R. Qo‘chqorov, Sh. Rizayev. Adabiyot 6-sinf, 1–2-qismlar. «Ma’naviyat», 2017 (4-nashr)
9

Janni Rodari ertaklari

Darslik: 1-qism, 84–97-betlar
MaqsadRodarining uchta ertagi mazmunini, g‘oyasini va «uchta xotima» usulini tushuntirish.
Yangi so‘zlar
xotima · ending, conclusiong‘oya · idea, messagereklama · advertisingfantastika · fantasy
Tushuntirish

Rodarining «Uchtadan oxiri bor ertaklar» to‘plamida har bir ertak uch xil tugaydi, o‘quvchi esa qaysi xotima unga ma’qul ekanini o‘zi tanlaydi. «Hurishni eplolmagan kuchukcha» ertagida kuchukcha hurishni o‘rgana olmaydi: birinchi xotimada sigir unga mo‘ldirashni o‘rgatadi, ikkinchisida dehqon uni jim turadigan qorovul qilib, zanjirbandlik va suyak bilan qanoatlantiradi, uchinchisida ovchi it unga hurishni o‘rgatadi. Rodari uchinchisini ma’qul ko‘radi: odamga yaxshi ustoz kerak. «Qutbdagi gunafsha»da shimoliy qutbda gul ochadi, hayvonlar tomosha qilgani yig‘iladi, gul esa katta mashaqqatdan so‘ng nobud bo‘ladi, ammo bir kun millionlab gul ochilishiga umid qiladi. «Shahzoda Plombir» ertagida kreditga muzlatgich olgan janob Moltenining qarzini to‘lashga imkoni bo‘lmaydi; Marsliklar muzlatgichga yashirinib, shahzoda Plombirni reklama qilgach, firma qarzdan kechadi. Bu ertak zamonaviy reklama sehrli tayoqchaning o‘rnini bosganini kulgi bilan ko‘rsatadi.

Namunalar
Misol — mavzu: «Qutbdagi gunafsha» — qiyinchilikka qaramay umid va intilish haqida.
Misol — usul: bitta ertakning uch xotimasi o‘quvchini o‘ylashga, o‘z fikrini bildirishga o‘rgatadi.
Sinfda faoliyat

«Yangi xotima»: o‘quvchilar «Hurishni eplolmagan kuchukcha» uchun to‘rtinchi, o‘z xotimalarini o‘ylab topishadi va sinfga tushuntiradi.

Mashq
1
«Uchtadan oxiri bor ertaklar»ning o‘ziga xosligi nimada?
2
Qaysi xotimada kuchukcha hurishni o‘rganadi?
3
«Shahzoda Plombir» ertagi nimani ko‘rsatadi?
4
Rodari nima uchun uchinchi xotimani ma’qul ko‘radi deb o‘ylaysiz?