24
«Ishonma» she’ri va «Moabit daftari»
Darslik: 2-qism, 19–22-betlar
Maqsad«Ishonma» she’ri va «Moabit daftari» mazmunini, shoir g‘oyasini tushuntirish.
Yangi so‘zlar
murojaat · address (turning to someone)sadoqat · loyaltyqatag‘on · persecutionvasiyat · testament
Tushuntirish
«Ishonma» she’ri 1943-yil 20-noyabrda yozilgan. Unda shoir sevgan yoriga murojaat qiladi: uning o‘lgani yoki xoinlik qilgani haqidagi mish-mishlarga ishonmaslikni so‘raydi. Asar sadoqat, Vatan va yorga muhabbat tuyg‘usini ifodalaydi; ahvoli og‘ir bo‘lishiga qaramay, shoir halol va sobit qoladi. «Qushcha» she’rida esa tikanli sim ustidagi qushcha obrazi orqali ozodlik orzusi aks etadi. «Moabit daftari» — Musa Jalil asirlikda yozgan she’rlar turkumi. Ularda qamoq azobi, ozodlikka chanqoqlik, Vatanga sadoqat va dushmanga nafrat ifodalanadi. Bu she’rlar shoirning jasorati va yengilmas irodasi timsolidir.
Namunalar
Misol — murojaat: «Ishonma»da shoir to‘g‘ridan-to‘g‘ri yoriga gapirgan. Bunday usul she’rga samimiylik beradi.
Misol — timsol: tikanli sim ustidagi qushcha — ozodlikka intilayotgan, ammo qamalgan insonning timsoli.
Sinfda faoliyat
«Xat»: o‘quvchilar o‘zini asirdagi shoir o‘rnida tasavvur qilib, yaqin odamiga 3 jumlali ishonch xati yozadi.
Mashq
1
«Ishonma» she’ri kimga qaratilgan?
Shoirning sevgan yoriga.
2
Shoir she’rda nimani iltimos qiladi?
O‘lgani yoki xoinlik qilgani haqidagi mish-mishlarga ishonmaslikni.
3
«Qushcha» she’ridagi obraz nimani bildiradi?
Qamoqdagi odamning ozodlik orzusini.
4
Nima uchun «Moabit daftari» jasorat timsoli deyiladi?
Chunki shoir o‘lim xavfi ostida ham sadoqat va ozodlik haqida yozishni to‘xtatmagan.