☰ Mundarija · Adabiyot

O‘tkir Hoshimov va «Urushning so‘nggi qurboni»

Darslar 19–20 · 2 ta dars · S. Ahmedov, R. Qo‘chqorov, Sh. Rizayev. Adabiyot 6-sinf, 1–2-qismlar. «Ma’naviyat», 2017 (4-nashr)
20

«Urushning so‘nggi qurboni» hikoyasi

Darslik: 1-qism, 148–157-betlar
Maqsad«Urushning so‘nggi qurboni» hikoyasi mazmuni, qahramonlari va g‘oyasini tahlil qilish.
Yangi so‘zlar
qurbon · victim, sacrificeochlik · hungerfojea · tragedyvijdon · conscience
Tushuntirish

Hikoya urush yillarida bo‘ladi. Zavod chilangari Shoikrom ochlik va o‘g‘rilar tufayli qattiqqo‘l bo‘lib qolgan: uning sigiri o‘g‘irlangan. Uyda xotini Xadicha, onasi Umri xola va sil kasalidan o‘layotgan ukasi Shone’mat bor. Shoikrom qulupnay ekilgan bog‘ga tok o‘tkazib, o‘g‘rilarni tutish uchun tuzoq qo‘yadi. Aslida kechasi kasal o‘g‘li uchun qo‘y suti topish maqsadida qulupnay yig‘ib, ayirboshlamoqchi bo‘lgan onasi o‘sha tuzoqqa tushib, tok urishidan halok bo‘ladi. Shone’mat sut o‘rniga zahar ichganim yaxshiroq edi, degan mazmunda alam bilan javob beradi. Hikoya urush tugagani haqidagi xabar bilan yakunlanadi — shu bilan «so‘nggi qurbon» ma’nosi ochiladi. Asar urushning faqat jang maydonida emas, orqa frontda ham begunoh odamlarni halok qilishini, qasoskorlik va qattiqqo‘llik esa fojeaga olib kelishini ko‘rsatadi.

Namunalar
Misol — sarlavha ma’nosi: urush tugagan kuni ham unga bog‘liq fojea qurbon oladi. Shuning uchun «so‘nggi qurbon».
Misol — sabab-oqibat: o‘g‘rilikdan qo‘rqish → tuzoq qo‘yish → yaqin odamning o‘limi. Shoikromning qattiqqo‘lligi fojeaga sabab bo‘ladi.
Sinfda faoliyat

«Sabab va oqibat zanjiri»: o‘quvchilar voqealarni ketma-ketlikda 5 bo‘g‘inli zanjirga joylab, qayerda boshqacha qaror bo‘lishi mumkinligini muhokama qiladi.

Mashq
1
Shoikrom nima uchun bog‘ga tuzoq qo‘yadi?
2
Tuzoqqa kim tushadi?
3
Onasi kechasi bog‘ga nima uchun borgan?
4
«Urushning so‘nggi qurboni» nomining ma’nosini tushuntiring.