☰ Mundarija · Texnologiya

Uy-ro‘zg‘or buyumlarini ta’mirlash

Darslar 50–52 · 3 ta dars · Sh. Sharipov, N. Muslimov, O‘. Tolipov, Q. Abdullayeva, O. Qo‘ysinov, V. Sattorov, S. Ahmadaliyev, M. Mo‘minova. Mehnat ta’limi, 5-sinf. «Sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi, Toshkent, 2015
51

Oyna romlarini kichik ta’mirlash va qishda issiqlikni saqlash usullari

Darslik: 96-bet
MaqsadQishda xonada issiqlikni saqlash va oyna romlarini kichik ta’mirlash usullarini bilish.
Yangi so‘zlar
issiqlik yo‘qolishi · heat losstirqish · gap (draught)zichlagich · weather sealparafin · paraffin wax
Tushuntirish

Isitiladigan binolarda tashqi va ichki harorat farqi tufayli issiqlik devor, pol, shift, oyna va eshik orqali yo‘qoladi. Isitish tizimi shu yo‘qotishni qoplashi kerak, shuning uchun issiqlikni saqlash kerak. Avvalo zich yopilmaydigan oyna va eshik tirqishlari yopiladi: ular porolon yoki paxta bilan to‘ldiriladi, ustidan 4–5 sm enli skotch tasmalar yoki namlab, sovunlangan gazlama tasmalari yopishtiriladi; sovunlangan gazlamani bahorda olib tashlash oson. Ingichka ip arqon ham ishlatiladi. Mayda tirqishlar parafin bilan berkitilishi mumkin: parafin 65–70 °C issiq suvda eritiladi va isitilgan shpris bilan purkaladi; bu ish issiq suv va parafin tufayli kuydirishi mumkin, shuning uchun uni faqat kattalar bajaradi. Maxsus rezina zichlagichlar profiliga ko‘ra tanlanadi: eng katta tirqishlar uchun naysimon, o‘rtacha va kattaroq tirqishlar uchun D va P shaklidagi, eng mayda (2–3 mm) tirqishlar uchun E shaklidagi. Oynani yopishtirishda bola derazaga chiqmaydi; balandda ishni kattalar bajaradi.

Namunalar
2 mm li tirqish uchun ingichka E shaklidagi zichlagich yetadi; 6–7 mm li tirqishga esa D shaklidagi yoki naysimon zichlagich kerak.
Skotchni ramning toza, quruq yuziga yopishtirish kerak, aks holda ushlamaydi.
Sinfda faoliyat

Tirqish qidiruvi: sinf derazasi yoki eshigi atrofida (kattalar bilan, ochiq alangasiz) yupqa qog‘oz tasmani ushlab, havo oqimini sezing. Qaysi joydan puflayapti? Joyni rasmda belgilang. Shamdan va olovdan foydalanmang.

Mashq
1
Qishda issiqlik qayerlardan yo‘qoladi?
2
Oyna tirqishlari nima bilan yopiladi?
3
Parafin bilan ishlashni kim bajaradi?
4
Nima uchun tirqishlarni yopish pul tejaydi?