93
Hikmatli so‘zlar (davomi)
Darslik: 154-bet
MaqsadHikmatli so‘zlarni sharhlash va nutqda o‘rinli qo‘llash.
Yangi so‘zlar
sharh · commentarymazmun · contento‘rinli · apttanlov · choice
Tushuntirish
Hikmatli so‘zni sharhlash uchun uning mazmunini o‘z so‘zlaringiz bilan ayting, muallif nima demoqchi bo‘lganini aniqlang va hayotdan misol keltiring. Masalan, Navoiyning «Tilga ixtiyorsiz — elga e’tiborsiz» hikmatida o‘ylamay, tilini tiya olmay gapiradigan odam el orasida hurmat topmasligi aytilgan: so‘zini o‘ylab gapiradigan kishiga hamma quloq soladi. Avloniy esa til va adabiyotni millatning ko‘zgusiga o‘xshatgan: tilini asragan xalq dunyoda o‘z o‘rnini saqlaydi. Hikmatli so‘zni nutqda ishlatganda uni qo‘shtirnoqqa olib, muallifini ko‘rsating. Maqol esa muallifsiz keltiriladi.
Namunalar
«Tilga ixtiyorsiz — elga e’tiborsiz»: so‘zini o‘ylab gapiradigan do‘stni hamma hurmat qiladi.
Avloniy fikrini keltirib: «Tilimizni asrasak, millatimiz yashaydi».
Sinfda faoliyat
Hikmat-sharh juftligi: biri hikmatni o‘qiydi, ikkinchisi o‘z so‘zi bilan sharhlaydi va misol keltiradi. Rollarni almashtiring.
Mashq
1
Hikmatli so‘zni sharhlash uchun nima qilamiz?
Mazmunini o‘z so‘zimiz bilan aytib, misol keltiramiz.
2
«Tilga ixtiyorsiz — elga e’tiborsiz» nimani bildiradi?
O‘ylamay gapiradigan odam el orasida hurmat topmaydi.
3
Hikmatli so‘z qanday yoziladi?
Qo‘shtirnoqda, muallifi bilan.
4
Avloniy til va adabiyotni nimaga o‘xshatgan?
Millatning dunyoda borligini ko‘rsatadigan ko‘zgu (oynayi hayot)ga.