73
Joy nomlari tarixi
Darslik: 128-bet
MaqsadJoy nomlarining kelib chiqishi va tarkibini bilish.
Yangi so‘zlar
joy nomi · place nametepa · hillobod · prosperous (a part of town names)buloq · spring (of water)
Tushuntirish
Joy nomlarida xalqning tarixi, o‘sha yerning tabiati va odamlarning hayoti aks etadi. Ko‘p nomlar ikki so‘zdan tuzilgan bo‘lib, ma’nosini qismlariga qarab bilib olish mumkin: Oqsuv — oq + suv, Toshbuloq — tosh + buloq, Qumqo‘rg‘on — qum + qo‘rg‘on, Yangiyer — yangi + yer. Ayniqsa obod, yangi, tepa, qo‘rg‘on, kent, buloq kabi so‘zlar joy nomlarida ko‘p uchraydi: Do‘stobod, Xalqobod, Oqtepa. Ba’zi qadimiy nomlarning kelib chiqishi haqida olimlar turlicha farazlar aytadi. O‘z mahallangiz yoki qishlog‘ingiz nomining tarixini kattalardan so‘rab bilib oling.
Namunalar
Oqsuv — oq + suv; Do‘stobod — do‘st + obod.
Toshbuloq — tosh + buloq: toshloq yerdagi buloq nomi joyga ham berilgan.
Sinfda faoliyat
Xaritadan o‘z viloyatingizdagi beshta joy nomini toping va ularning qaysi qismlardan yasalganini aytib bering.
Mashq
1
«Toshbuloq» nomi qaysi so‘zlardan tuzilgan?
Tosh va buloq so‘zlaridan.
2
«Obod» qismli ikkita joy nomi yozing.
Masalan: Do‘stobod, Xalqobod.
3
«Oqsuv» qanday qismlardan iborat?
Oq va suv.
4
Nega joy nomlarini o‘rganish kerak?
Chunki ularda xalq tarixi va hayoti saqlangan.