ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ona tili

Joy nomlari va ismlar

Darslar 72–75 · 4 ta dars · N. Mahmudov, A. Sobirov, Sh. Sattorov, Sh. Toshmirzayeva, D. Mannopova. Ona tili 5-sinf (to‘la yangilangan 5-nashr). G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2020
73

Joy nomlari tarixi

Darslik: 128-bet
MaqsadJoy nomlarining kelib chiqishi va tarkibini bilish.
Yangi so‘zlar
joy nomi · place nametepa · hillobod · prosperous (a part of town names)buloq · spring (of water)
Tushuntirish

Joy nomlarida xalqning tarixi, o‘sha yerning tabiati va odamlarning hayoti aks etadi. Ko‘p nomlar ikki so‘zdan tuzilgan bo‘lib, ma’nosini qismlariga qarab bilib olish mumkin: Oqsuv — oq + suv, Toshbuloq — tosh + buloq, Qumqo‘rg‘on — qum + qo‘rg‘on, Yangiyer — yangi + yer. Ayniqsa obod, yangi, tepa, qo‘rg‘on, kent, buloq kabi so‘zlar joy nomlarida ko‘p uchraydi: Do‘stobod, Xalqobod, Oqtepa. Ba’zi qadimiy nomlarning kelib chiqishi haqida olimlar turlicha farazlar aytadi. O‘z mahallangiz yoki qishlog‘ingiz nomining tarixini kattalardan so‘rab bilib oling.

Joy nomiQismlari
Qizilqumqizil + qum
Oltinko‘loltin + ko‘l
Beshariqbesh + ariq
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Avtobus bekati nomini o‘qigan bola uning ikki qismdan iborat ekanini payqadi va nom nega shunday qo‘yilganini o‘yladi. Joy nomlari ko‘pincha o‘sha joyning tarixini yoki tabiatini aytib turadi.

Kim ishlatadi

Xaritachi joy nomlarini yozadi, gid sayyohga nom ma’nosini aytadi, tarixchi nomlarning kelib chiqishini o‘rganadi.

Bugun sinab ko‘ring

Yaqin joy yoki daryo nomini tanlab, uni qismlarga ajratib ma’nosini taxmin qiling.

Namunalar
Oqsuv — oq + suv; Do‘stobod — do‘st + obod.
Toshbuloq — tosh + buloq: toshloq yerdagi buloq nomi joyga ham berilgan.
Sinfda faoliyat

Xaritadan o‘z viloyatingizdagi beshta joy nomini toping va ularning qaysi qismlardan yasalganini aytib bering.

Mashq
1
«Toshbuloq» nomi qaysi so‘zlardan tuzilgan?
2
«Obod» qismli ikkita joy nomi yozing.
3
«Oqsuv» qanday qismlardan iborat?
4
Nega joy nomlarini o‘rganish kerak?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliUrganchga Navro‘z otkritkasiHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →