☰ Mundarija · Ona tili

Omonim, antonim, paronim

Darslar 64–67 · 4 ta dars · N. Mahmudov, A. Sobirov, Sh. Sattorov, Sh. Toshmirzayeva, D. Mannopova. Ona tili 5-sinf (to‘la yangilangan 5-nashr). G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2020
67

Paronimlar

Darslik: 119–120-betlar
MaqsadParonimlarni farqlash va nutqda xato aralashtirmaslik.
Yangi so‘zlar
paronim · paronymnafis · delicate, elegantasil · noble, genuineqadr · value, worth
Tushuntirish

Aytilishi va yozilishi juda o‘xshash, lekin ma’nosi boshqa-boshqa bo‘lgan so‘zlar paronimlar deyiladi. Ular odatda bitta-ikkita tovush bilan farq qiladi. Masalan: nafas — havo olib-chiqarish, nafis — nozik, chiroyli; asl — haqiqiy, dastlabki, asil — oliyjanob, sof; qadr — qiymat, hurmat, qadar — taqdir yoki «-gacha» ma’nosi. Paronimlarni almashtirib qo‘llasak, gap mazmuni buziladi yoki kulgili chiqadi. Shuning uchun shubhali so‘zning ma’nosini izohli lug‘atdan tekshirish foydali.

Namunalar
Chuqur nafas oldim. Opam nafis kashta tikdi.
Hujjatning asl nusxasi. Asil inson yolg‘on gapirmaydi.
Sinfda faoliyat

Juftlik bo‘lib, paronim juftligining har bir so‘zi bilan gap tuzing. Qo‘shnilaringiz so‘zlarning o‘rnini almashtirsa, ma’no qanday buzilishini ayting.

Mashq
1
Paronim so‘zlar deb nimaga aytiladi?
2
«Nafas» va «nafis» ma’nosini ayting.
3
«Asl» va «asil» farqi nima?
4
Qaysi so‘z mos: Vaqtning (qadr / qadar)iga yeting.