ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ona tili

Ajratib, chiziqcha bilan yozish, bosh harflar, ko‘chirish

Darslar 56–59 · 4 ta dars · N. Mahmudov, A. Sobirov, Sh. Sattorov, Sh. Toshmirzayeva, D. Mannopova. Ona tili 5-sinf (to‘la yangilangan 5-nashr). G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2020
58

Chiziqcha bilan yozish

Darslik: 107-bet
MaqsadChiziqcha bilan yoziladigan so‘zlar va qo‘shimchalar qoidalarini bilish.
Yangi so‘zlar
chiziqcha · hyphenjuft so‘z · paired wordtakror so‘z · reduplicated wordketma-ket · one after another
Tushuntirish

Chiziqcha qo‘yiladigan asosiy holatlar: 1. Juft va takror so‘zlar: non-tuz, qovun-tarvuz; asta-asta, katta-katta. 2. Juft so‘z qismlari -u (-yu) bilan bog‘lansa, -u (-yu) birinchi so‘zga chiziqcha bilan qo‘shiladi: tun-u kun, yer-u osmon. 3. -ma yoki ba- orqali bog‘langan qismlar chiziqcha bilan yoziladi: ketma-ket, yuzma-yuz, dam-badam; ammo qismlardan biri alohida ishlatilmasa, qo‘shib yoziladi: darbadar. 4. -chi, -a (-ya), -ku, -u (-yu), -da, -e, -ey qo‘shimchalari chiziqcha bilan yoziladi: u-chi, bilasan-ku, yaxshi-da; -mi, -oq (-yoq), -ov (-yov), -gina (-kina, -qina), -ki esa qo‘shib yoziladi: bildingmi, hoziroq, sekingina. 5. Bilan va uchun so‘zlarining qisqa shakli -la, -chun chiziqcha bilan yoziladi: do‘stim-la, Vatan-chun.

Chiziqcha bilanMisol
juft so‘znon-tuz, aka-uka
takror so‘zasta-asta, katta-katta
-u, -yu bilankecha-yu kunduz
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Bola kundalikka «sekin-asta» va «ora-sira» kabi juft so‘zlarni yozadi, ularning orasiga chiziqcha qo‘yadi. Chiziqcha so‘zlar bir butun ekanini ko‘rsatadi.

Kim ishlatadi

Yozuvchi juft so‘zlar bilan nutqni jonlantiradi, muharrir chiziqchalarni tekshiradi, o‘qituvchi yozuvni tuzatadi.

Bugun sinab ko‘ring

Bitta juft so‘z yoki takror so‘z toping va uni gapda chiziqcha bilan yozing.

Namunalar
Aka-uka, tez-tez, kecha-yu kunduz — chiziqcha bilan.
Ko‘rdingmi, bugunoq — qo‘shib yoziladi.
Sinfda faoliyat

«Chiziqcha yoki yo‘q?»: o‘qituvchi so‘z aytadi, siz «ha» (chiziqcha bor) yoki «yo‘q» deb belgi qo‘yasiz.

Mashq
1
Takror so‘zga misol yozing.
2
«Sen-chi» qanday yoziladi, «ko‘rdingmi»-chi?
3
«Yuzma yuz» ni to‘g‘ri yozing.
4
«Bilan» so‘zining qisqargan shakli qanday yoziladi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliVitamin kuni uchun menyuHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →