Sh, sh va Ch, ch harflar birikmasi va ularning vazifalari
Sh va ch ikki harfdan tuzilgan, lekin har biri bitta tovushni bildiradi: ikkalasi ham til oldi, jarangsiz undosh. Masalan: shamol, oshxona; choy, kechqurun. Bu birikmalarni sanaganda bitta tovush deb hisoblaymiz. Ba’zi so‘zlarda esa s va h yonma-yon kelib, ikki alohida tovushni bildiradi; ularni sh deb o‘qimaslik uchun orasiga tutuq belgisi qo‘yiladi: Is’hoq (kishi ismi), as’hob (do‘stlar, hamsuhbatlar). Hafta kunlaridan biri «chorshanba» deb yoziladi: b oldidagi n m kabi eshitilsa ham, n yoziladi.
| Harflar birikmasi | Tovush | Misol |
|---|---|---|
| sh | 1 | shamol, oshxona |
| ch | 1 | choy, kechqurun |
| s’h | 2 | Is’hoq |
Sinf ro‘yxatini tuzayotgan bola ismlardagi sh va ch ni to‘g‘ri yozdi. Bu ikki harf birikmasi bitta tovushni bildirishini bilgani uchun uni bo‘lib yozmadi.
Kotib ro‘yxatni xatosiz tuzadi, kutubxonachi ismlarni to‘g‘ri yozadi, o‘qituvchi sinf jurnalini yuritadi.
sh yoki ch li to‘rtta so‘zni qog‘ozga yozing va ularni tovushlarga ajratib sanang.
Doskaga uchta ustun chizing: sh, ch, s’h. Berilgan so‘zlarni to‘g‘ri ustunga joylang.