ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ona tili

X, H, Z, S, Sh, Ch imlosi

Darslar 44–47 · 4 ta dars · N. Mahmudov, A. Sobirov, Sh. Sattorov, Sh. Toshmirzayeva, D. Mannopova. Ona tili 5-sinf (to‘la yangilangan 5-nashr). G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2020
47

Sh, sh va Ch, ch harflar birikmasi va ularning vazifalari

Darslik: 92–93-betlar
MaqsadSh va Ch harflar birikmasining bitta tovushni ifodalashini va s va h yonma-yon kelganda tutuq belgisi qo‘yilishini bilish.
Yangi so‘zlar
harflar birikmasi · letter combinationchorshanba · Wednesdaytushunmoq · to understandshahar · city
Tushuntirish

Sh va ch ikki harfdan tuzilgan, lekin har biri bitta tovushni bildiradi: ikkalasi ham til oldi, jarangsiz undosh. Masalan: shamol, oshxona; choy, kechqurun. Bu birikmalarni sanaganda bitta tovush deb hisoblaymiz. Ba’zi so‘zlarda esa s va h yonma-yon kelib, ikki alohida tovushni bildiradi; ularni sh deb o‘qimaslik uchun orasiga tutuq belgisi qo‘yiladi: Is’hoq (kishi ismi), as’hob (do‘stlar, hamsuhbatlar). Hafta kunlaridan biri «chorshanba» deb yoziladi: b oldidagi n m kabi eshitilsa ham, n yoziladi.

Harflar birikmasiTovushMisol
sh1shamol, oshxona
ch1choy, kechqurun
s’h2Is’hoq
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Sinf ro‘yxatini tuzayotgan bola ismlardagi sh va ch ni to‘g‘ri yozdi. Bu ikki harf birikmasi bitta tovushni bildirishini bilgani uchun uni bo‘lib yozmadi.

Kim ishlatadi

Kotib ro‘yxatni xatosiz tuzadi, kutubxonachi ismlarni to‘g‘ri yozadi, o‘qituvchi sinf jurnalini yuritadi.

Bugun sinab ko‘ring

sh yoki ch li to‘rtta so‘zni qog‘ozga yozing va ularni tovushlarga ajratib sanang.

Namunalar
Oshxona va kechqurun: sh va ch bitta tovushni bildiradi.
As’hob so‘zida s va h alohida o‘qiladi, shuning uchun tutuq belgisi qo‘yilgan.
Sinfda faoliyat

Doskaga uchta ustun chizing: sh, ch, s’h. Berilgan so‘zlarni to‘g‘ri ustunga joylang.

Mashq
1
Sh harflar birikmasi nechta tovushni ifodalaydi?
2
As’hob so‘zida nega tutuq belgisi qo‘yilgan?
3
To‘g‘ri yozing: chorshamba yoki chorshanba?
4
Ikkita sh li va ikkita ch li so‘z yozing.
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliYashil burchak uchun joyHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →