ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ona tili

D, T, J, F, V undoshlarining imlosi

Darslar 40–43 · 4 ta dars · N. Mahmudov, A. Sobirov, Sh. Sattorov, Sh. Toshmirzayeva, D. Mannopova. Ona tili 5-sinf (to‘la yangilangan 5-nashr). G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2020
42

J, Dj undoshlarining talaffuzi va imlosi

Darslik: 82–83-betlar
MaqsadJ harfi bilan yoziladigan ikki xil tovush (j va dj) ning aytilishini kuzatish.
Yangi so‘zlar
jo‘ja · chickjurnal · magazinejirafa · giraffevijdon · conscience
Tushuntirish

O‘zbek tilida j harfi ikki xil tovushni ifodalaydi. Jo‘ja, jajji, jahon kabi so‘zlarda u til oldi, jarangli dj tovushini bildiradi; bu tovush ch ga yaqin eshitiladi, chunki ch uning jarangsiz juftidir. Jurnal, jirafa, garaj kabi boshqa tillardan kirgan so‘zlarda esa j harfi sh ning jarangli jufti bo‘lgan j tovushini bildiradi. Har ikki holatda ham yozuvda bitta j harfi yoziladi, «dj» deb yozilmaydi: jo‘ja, jurnal. Shuning uchun j li so‘zlarni to‘g‘ri talaffuz qilishni mashq qilamiz.

TovushYoziladiMisol
djjjo‘xori, jiyda, juft
jjajdar, pijama
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Radiodagi yangiliklarni o‘qiyotgan diktor ba’zi so‘zlardagi j harfini boshqa so‘zlardagidan boshqacharoq aytadi. Bu tovush farqini bilish yangi so‘zni ovoz chiqarib o‘qiyotganda tabiiy eshitilishiga yordam beradi. Kundalik hayotda bu mavzuning ishlatilishi cheklangan.

Kim ishlatadi

Diktor so‘zlarni aniq o‘qiydi, aktyor rolni tabiiy gapiradi, til o‘qituvchisi talaffuzni tuzatadi.

Bugun sinab ko‘ring

Kitobdan bir bandni ovoz chiqarib o‘qing va j harfi bor so‘zlarda tovushni diqqat bilan tinglang.

Namunalar
Jo‘ja, jajji, jahon — dj tovushi, j harfi bilan yoziladi.
Jurnal, jirafa, garaj — j tovushi; bular ham bitta j bilan yoziladi.
Sinfda faoliyat

Jadval chizing: ustunlarga ch ga moyil va sh ga moyil j li so‘zlarni ajratib yozing. Qaysi ustunda so‘z ko‘p?

Mashq
1
«Jo‘ja» so‘zidagi tovush qaysi tovushga yaqin eshitiladi?
2
«Jurnal» so‘zidagi j qaysi tovushning jarangli jufti?
3
Ikki xil j li uchtadan so‘z yozing.
4
Yozuvda dj yoziladimi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliIpak yo‘li kuni uchun stendHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →