☰ Mundarija · Ona tili

D, T, J, F, V undoshlarining imlosi

Darslar 40–43 · 4 ta dars · N. Mahmudov, A. Sobirov, Sh. Sattorov, Sh. Toshmirzayeva, D. Mannopova. Ona tili 5-sinf (to‘la yangilangan 5-nashr). G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2020
42

J, Dj undoshlarining talaffuzi va imlosi

Darslik: 82–83-betlar
MaqsadJ harfi bilan yoziladigan ikki xil tovush (j va dj) ning aytilishini kuzatish.
Yangi so‘zlar
jo‘ja · chickjurnal · magazinejirafa · giraffevijdon · conscience
Tushuntirish

O‘zbek tilida j harfi ikki xil tovushni ifodalaydi. Jo‘ja, jajji, jahon kabi so‘zlarda u til oldi, jarangli dj tovushini bildiradi; bu tovush ch ga yaqin eshitiladi, chunki ch uning jarangsiz juftidir. Jurnal, jirafa, garaj kabi boshqa tillardan kirgan so‘zlarda esa j harfi sh ning jarangli jufti bo‘lgan j tovushini bildiradi. Har ikki holatda ham yozuvda bitta j harfi yoziladi, «dj» deb yozilmaydi: jo‘ja, jurnal. Shuning uchun j li so‘zlarni to‘g‘ri talaffuz qilishni mashq qilamiz.

Namunalar
Jo‘ja, jajji, jahon — dj tovushi, j harfi bilan yoziladi.
Jurnal, jirafa, garaj — j tovushi; bular ham bitta j bilan yoziladi.
Sinfda faoliyat

Jadval chizing: ustunlarga ch ga moyil va sh ga moyil j li so‘zlarni ajratib yozing. Qaysi ustunda so‘z ko‘p?

Mashq
1
«Jo‘ja» so‘zidagi tovush qaysi tovushga yaqin eshitiladi?
2
«Jurnal» so‘zidagi j qaysi tovushning jarangli jufti?
3
Ikki xil j li uchtadan so‘z yozing.
4
Yozuvda dj yoziladimi?