ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Tabiiy fanlar

Yerning suv resurslari va cho‘llar

Darslar 29–30 · 2 ta dars · Y.V. Malikova. Tabiiy fanlar 3-sinf, 1-qism. Novda Edutainment, Toshkent, 2023; Y.V. Malikova. Tabiiy fanlar 3-sinf, 2-qism. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
30

Cho‘llar va ularning boyliklari

Darslik: 2-qism, 18–21-betlar
MaqsadCho‘l turlarini (qumli, loyli, toshli, tuzli), cho‘lning boyliklarini (qum, neft, gaz, foydali qazilmalar, saksovul, tuya) va qo‘riqxonalarning ahamiyatini bilish.
Yangi so‘zlar
cho‘l · desertneft · oil (petroleum)tuya · camel
Tushuntirish

Cho‘l — yog‘in juda kam yog‘adigan, quruq joy. Cho‘lda faqat qurg‘oqchilikka chidamli o‘simlik va hayvonlar yashaydi. Cho‘l turlari: qumli (qum tepaliklari — barxanlar), loyli (qurigan tuproq ko‘pburchak bo‘laklarga yoriladi), toshli va tuzli. Cho‘l boy: undan qurilish uchun qum, neft, tabiiy gaz, oltin, marmar kabi foydali qazilmalar olinadi. Qumdan shisha va g‘isht ishlab chiqariladi. Neftdan benzin va plastmassa olinadi, gaz uyni isitadi va ovqat pishirishda ishlatiladi. Saksovul qumni ildizi bilan ushlab, shamoldan asraydi. Tuya cho‘lda ko‘p kun suvsiz yuradi, uning sutidan va junidan foydalaniladi. Kiyik, sayg‘oq kabi noyob hayvonlarni asrash uchun qo‘riqxonalar tashkil etilgan.

qumliloylitoshlituzliCho‘l turlari
barxan qum tepaliklari1 / 5

Qaysi guruhga kiradi?

🏜️ Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Quruq o‘lkada sayohatchi qo‘shimcha suv oladi va yengil kiyim, shlyapa kiyadi.

Kim ishlatadi

Cho‘l gidlari, geologlar

Bugun sinab ko‘ring

Shlyapa nima uchun quyoshli joyda yordam berishini ayting.

Namunalar
Qizilqum — qumli cho‘l; Ustyurt platosining katta qismi toshli va tuzli cho‘l.
XomashyoNima olinadi
qumshisha, g‘isht
neftbenzin, plastmassa
gazisitish, ovqat pishirish
Qumdan shisha olinadi, neftdan plastmassa va benzin.
Sinfda faoliyat

«Tuya tashrif qog‘ozi»: tuya rasmini chizing va yozing: bo‘yi, yashash joyi, nima yeydi, nima foyda beradi (sut, jun, yuk tashish). Xohlasangiz, boshqa bir cho‘l hayvoni uchun xuddi shunday kartochka yarating.

Mashq
1
Cho‘lning turlarini sanang.
2
Cho‘ldan qanday foyda olinadi?
3
Saksovul cho‘lda qanday foyda keltiradi?
4
Cho‘lda qo‘riqxona nima uchun kerak?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliSariq qorHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →