ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Tabiiy fanlar

Vaqt, kun va oy; tabiat va fasllar

Darslar 20–21 · 2 ta dars · Y.V. Malikova. Tabiiy fanlar 3-sinf, 1-qism. Novda Edutainment, Toshkent, 2023; Y.V. Malikova. Tabiiy fanlar 3-sinf, 2-qism. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
21

O‘simliklar va hayvonlarning mavsumga bog‘liqligi

Darslik: 1-qism, 90–93-betlar
MaqsadO‘simliklar va hayvonlarning fasllarga moslashishini bilish: kuzda barg to‘kilishi, qish uyqusi, qushlarning uchib ketishi va qaytishi, bahorda hayotning uyg‘onishi.
Yangi so‘zlar
qishki uyqu · hibernation (winter sleep)qishlash · winteringg‘umbak · pupa
Tushuntirish

Bahorda qor eriydi, urug‘lar unadi, daraxtlar gullaydi. Yozda o‘simliklar tez o‘sib, oziq to‘playdi va urug‘ qoldiradi. Kuzda bir yillik o‘simliklar pishib, hosili yig‘iladi; daraxtlar barg to‘kadi va qishga tayyorlanadi. To‘kilgan barglar yerni muzlashdan asraydi, qor esa o‘simlik ildizlarini sovuqdan saqlaydi. Hayvonlar ham moslashadi. Kuzda hasharotlar kovak va po‘stloq ostida yashirinadi, kapalak qurti g‘umbakka aylanadi. Qurbaqa, ilon va kaltakesak qishda uyquga ketadi. Qaldirg‘och, laylak, o‘rdak kabi qushlar issiq o‘lkalarga uchib ketadi, qoraqarg‘a kabilar shimoldan bizga qishlagani keladi. Quyon va olmaxonning juni qishda qalinlashadi. Bahorda qushlar qaytib, uya quradi va bolalaydi. Cho‘l toshbaqasi bahorda uyg‘onib o‘t yeydi, jazirama yozda esa yana uyquga ketadi.

FaslO‘simliklarHayvonlar
bahorqor eriydi, urug‘ unadiqushlar qaytadi, uya quradi
yoztez o‘sadi, oziq to‘playdifaol
kuzbarg to‘kiladiqushlar uchib ketadi
qishdaraxt dam oladiqurbaqa, ilon uyquda

So‘zni to‘g‘ri qutiga sudrang (yoki so‘zni, keyin qutini bosing)

Qish
Bahor
Yoz
Kuz

🐦 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Qishda odamlar qushlar uchun suv va don qo‘yib, kimlar kelishini kuzatadi.

Kim ishlatadi

Qushlarni sevuvchilar, o‘rmonchilar

Bugun sinab ko‘ring

Bugun bir qushni ko‘rsangiz, nima qilayotganini ayting: uchyaptimi yoki ovqat qidiryaptimi?

Namunalar
Laylak va qaldirg‘och kuzda janubga uchib ketadi, bahorda qaytadi.
Olmaxon va dala sichqonlari yoz-kuzda yong‘oq va urug‘ zaxirasini yashirib qo‘yadi.
Sinfda faoliyat

«To‘rt fasl» plakati: A3 varaqni to‘rt qismga bo‘ling. Har bir faslga o‘simlik, hayvon va odam hayotidan bittadan o‘zgarishni chizing va yozing (masalan, kuz — barg to‘kiladi, qush uchib ketadi, bog‘da hosil yig‘iladi).

Mashq
1
Kuzda daraxtlar barglarini nima uchun to‘kadi?
2
Qaysi qushlar issiq o‘lkalarga uchib ketadi?
3
Qish uyquga ketadigan hayvonlardan 3 tasini ayting.
4
Qor o‘simlik ildizini qanday asraydi?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliTokchadagi yong‘oqlarHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →