Raqobatdoshlikni ta’minlash
Raqobat — bozor ishtirokchilarining yaxshi natija va o‘rin uchun iqtisodiy kurashi. U resurslarni samarali joylashtiradi, yangilikni rag‘batlantiradi, narxni tartibga soladi va ishlab chiqaruvchini nazorat qiladi. Raqobatning to‘rt shakli bor: erkin raqobat (juda ko‘p korxona, narx ustidan nazorat yo‘q), monopolistik raqobat (bir necha o‘nlab korxona, mahsulotlar farqlanadi), oligopoliya (bir necha yirik korxona) va sof monopoliya (yagona ishlab chiqaruvchi). Raqobat narx vositasida (narxni pasaytirish) yoki narxsiz (sifat, xizmat, obro‘) olib boriladi. Insofsiz raqobat — raqibni yolg‘on gap bilan obro‘sizlantirish, majburlash yoki jismoniy kuch ishlatish kabi noiqtisodiy usullar; ular qonunga zid va axloqsiz. Raqobatdoshlikni oshirish uchun yangilikni joriy etish, sifatni standartlarga moslashtirish, xodimlar malakasini oshirish, mehnat sharoitini yaxshilash va marketing tadqiqotlari o‘tkazish kerak. Bozor ulushi = korxona sotuvi / butun bozor sotuvi × 100 %.
Yarmarkada uchta klub tomoshabinni jalb qilmoqchi edi: biri yaxshiroq e’lon osdi, biri navbatni tezlashtirdi, biri ochiq tanlov o‘tkazdi. 90 tomoshabindan 18 nafari birinchi klubga keldi, ya’ni 20 %. Hech kim boshqasini yomonlamadi.
Bozor tahlilchilari, do‘kon egalari va sport tadbirlari tashkilotchilari raqobatda sifat va xizmatni oshirib ulushini kengaytiradi.
O‘z stolingizni yaxshilash uchun narxni tushirmasdan va boshqalarni yomonlamasdan qilinadigan uchta halol usulni yozing.
Bozor tahlili: guruh xayoliy mahalla uchun uch raqobatchini tanlaydi, jadvalga narx, sifat va xizmat bo‘yicha belgilar qo‘yadi, o‘z xayoliy mahsulotining 3 ustun tomonini va halol raqobat uchun 2 chorasini yozadi.