Korxonani boshqarish
Menejment — korxonani muvaffaqiyatli boshqarishning usul va tamoyillari majmuyi. Uning asosiy maqsadi korxona rentabelligini va bozordagi barqaror o‘rnini ta’minlashdir. Vazifalari: bozor talabiga mos mahsulot ishlab chiqarishni tashkil etish, malakali xodimlarni jalb etish, ish sharoiti va haqni yaxshilab mehnat unumdorligini oshirish, rivojlanish yo‘llarini belgilash va ishlarning bajarilishini nazorat qilish. Boshqaruvchi inson yoki guruh menejment subyekti, boshqariladigan narsalar (xodimlar, moliya, ishlab chiqarish, ta’minot) esa obyekti hisoblanadi. Boshqaruv besh funksiyadan iborat: tahlil, rejalashtirish, tashkil etish, qiziqtirish (motivatsiya) va nazorat qilish. Usullari uchta: tashkiliy-idoraviy (buyruq, ko‘rsatma), iqtisodiy (ish haqi, mukofot) va ijtimoiy-psixologik (hurmat, jamoa muhiti). Kichik korxonani tadbirkor o‘zi boshqara oladi, yirik korxonada ishlab chiqarish, moliya, xodimlar va sotish bo‘yicha alohida mutaxassislar ishlaydi.
Sinf tozalash kunini tashkil qildi. Rahbar avval vaziyatni ko‘rib chiqdi, 8 hududga reja tuzdi, guruhlarni tayinladi, rahmat aytib rag‘batlantirdi va o‘rtasida tekshirdi. Oxirida 6 hudud tozalandi, ya’ni reja 75 % bajarildi.
Jamoa rahbarlari, maktab direktorlari, do‘kon menejerlari va murabbiylar ishni rejalashtirib, nazorat qiladi.
Keyingi guruh ishidan oldin muvaffaqiyat qanday ko‘rinishini ovoz chiqarib ayting va ish oxirida tekshiring.
| Usul | Misol |
|---|---|
| tashkiliy-idoraviy | ish vaqti jadvali |
| iqtisodiy | sifatli ish uchun qo‘shimcha to‘lov |
| ijtimoiy-psixologik | yig‘ilishda e’tirof |
Sinf korxonasi: guruh xayoliy kichik korxona (masalan, mahalliy tozalash xizmati) uchun besh boshqaruv funksiyasining har biriga bittadan aniq ish yozadi va uchala usulga bittadan misol keltiradi.