Mahsulotni eksportga chiqarish
Tashqi iqtisodiy faoliyat — mamlakat tadbirkorlarining xorijdagi sheriklar bilan hamkorligi: eksport, import, kooperatsiya. Eksport mahsulotni chet eldagi xaridorga sotish, import esa xorijdan sotib olishdir. Chet elga chiqishdan oldin tadbirkor raqobatchilar mahsuloti, narxi va xizmatlarini o‘rganib, o‘z mahsulotining raqobatbardoshligini baholaydi. Eksport qo‘shimcha xarajat talab qiladi: qadoqlash, hujjat va bojxona rasmiylashtirish, tashish, yukni sug‘urtalash, bank xizmatlari, ko‘rgazma va reklama. Eksport narxi ishlab chiqarish xarajati, shu qo‘shimcha xarajatlar va foydadan tuziladi. Tovarni eksport qilish uchun shartnoma, yuk bojxona deklaratsiyasi va yuk hujjatlari bilan bojxona rasmiylashtiruvi o‘tkaziladi. Xavfsizlik, aholi salomatligi, atrof-muhit va madaniy meros kabi sabablarga ko‘ra ayrim tovarlarga cheklov qo‘yilishi, ularni eksport yoki import qilish uchun litsenziya yoki kvota talab etilishi mumkin; amaldagi tartibni vakolatli organlardan aniqlash kerak.
Sinf do‘st maktabga qog‘oz xatcho‘plardan sovg‘a to‘plami yubormoqchi bo‘ldi. Egilmasligi uchun qattiq qutiga joyladi, ichidagi narsalar ro‘yxatini yozdi va jo‘natish muddatini aniqladi. Ba’zi narsalarni chegaradan o‘tkazish taqiqlangani ham aytildi.
Bojxona xodimlari, eksportchilar va kuryerlar yukni to‘g‘ri qadoqlash va hujjatlashtirishni biladi.
Qalamdosh maktabga sovg‘a posilkasi uchun nimalar kerakligi ro‘yxatini yozing: himoya, belgi, ichidagilar tavsifi. Hech narsa yubormang.
| Xarajat | so‘m |
|---|---|
| ishlab chiqarish (200 × 40 000) | 8 000 000 |
| qadoqlash | 600 000 |
| transport | 600 000 |
| sug‘urta | 100 000 |
| hujjat va bojxona | 150 000 |
| bank xizmati | 50 000 |
| Jami | 9 500 000 |
Eksport rejasi: guruh xayoliy mahsulot (masalan, quritilgan mevaning kichik qadoqlari) uchun eksport hujjatlari va xarajat moddalari ro‘yxatini tuzadi, narxni hisoblaydi va nima uchun mahsulot tashqi bozorda raqobatbardosh bo‘lishini 3 gapda yozadi.