Tadbirkorlik turlari va shakllari
Javoblar ota-onalar va o‘qituvchilar uchun.
1
Mahallangizdagi uchta tadbirkorlik faoliyatini (masalan, novvoyxona, kiyim do‘koni, ta’mirlash ustaxonasi) turlar bo‘yicha ajrating va har biriga bir jumla izoh yozing.
Namuna: novvoyxona — ishlab chiqarish (non yaratadi); kiyim do‘koni — tijorat (qayta sotadi); ta’mirlash ustaxonasi — xizmat ko‘rsatish bilan bog‘liq ishlab chiqarish.
2
Ikki do‘st ish boshlamoqchi: birida 10 000 000 so‘m pul bor, lekin hunari yo‘q; ikkinchisi duradgor, lekin puli yo‘q. Darsdagi to‘rt tur ichidan har biriga qaysi tur mosroq va nega? Ular birlashsa-chi? 3 gapda yozing.
Namuna: duradgorga ishlab chiqarish (mebel yasash) mos, chunki unda hunar va uskuna muhim; puli bor do‘stga tijorat mos, chunki u ko‘proq aylanma mablag‘ga tayanadi. Birlashsa, pul va hunarni qo‘shib ishlab chiqarishni boshlashlari mumkin.
3
Quyidagi faraziy ishlarni belgilar bo‘yicha ball bilan baholang: «kompyuter ta’mirlash ustaxonasi» va «telefon aksessuarlarini qayta sotish». To‘rt belgi: moddiy resurs, moliyaviy resurs, risk, maxsus bilim. Yig‘indini hisoblang va qaysi biri murakkabroq ekanini yozing.
Misol baholar: ustaxona — 2+2+1+3=8; qayta sotish — 1+3+2+1=7; ustaxona murakkabroq (ayniqsa maxsus bilim talabi yuqori). Boshqa asosli ballar ham qabul qilinadi.
4
Sotuvchi bir paket choyni 14 500 so‘mdan olib, 18 000 so‘mdan sotadi. 120 paket sotilsa, umumiy farq necha so‘m?
420000
5
Nima uchun moliyaviy va sug‘urta faoliyati maxsus bilim va ruxsat talab qiladi? 2–3 gapda yozing.
Chunki ular boshqalarning pulini va xavfsizligini boshqaradi; xato ko‘plab odamga zarar yetkazadi, shuning uchun davlat malaka va nazoratni talab qiladi.