ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Adabiyot

«Mardlik afsonasi». Ballada

Darslar 8–9 · 2 ta dars · Q. Yo‘ldoshev, B. Qosimov, V. Qodirov, J. Yo‘ldoshbekov. Adabiyot, 7-sinf. «Sharq» nashriyot-matbaa aksiyadorlik kompaniyasi, Toshkent, 2017 (qayta ishlangan 4-nashr)
9

Ballada

Darslik: 38-bet
MaqsadBallada janrining xususiyatlarini bilish.
Yangi so‘zlar
ballada · balladtarixiy-qahramonlik · historical-heroicsyujet · plothis-hayajon · emotion
Tushuntirish

«Ballada» so‘zi fransuzcha bo‘lib, «raqs qo‘shig‘i» degan ma’noni bildiradi. Bu qisqa she’riy asar bo‘lib, unda voqea hikoya qilinadi va shoir o‘z his-tuyg‘usini ham qo‘shib aytadi. Shunday ekan, ballada epika bilan lirikaning xususiyatlarini o‘zida birlashtiradi. O‘zbek shoirlari balladalarni asosan o‘tmish voqealari, afsonaviy-xayoliy va qahramonlik mavzularida yozgan. «Mardlik afsonasi» shunday balladaga misoldir.

ballada = voqea + his-tuyg‘u
EpikaLirika
voqea hikoya qilinadihis-tuyg‘u kuylanadi
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Qo‘shiq sevgisi, jang haqidagi hikoya va tabiat tasviri bir joyda uchrashsa, tinglovchi ham voqeani, ham tuyg‘uni oladi. Janrni bilish qanday tinglash kerakligini aytib beradi.

Kim ishlatadi

Radio muharrirlari, konsert dasturini tuzuvchilar va kitob tanlovchi kutubxonachilar janrni hisobga olib tavsiya beradi.

Bugun sinab ko‘ring

Bugun eshitgan bitta qo‘shiq yoki hikoyada voqea va tuyg‘uni ajratib, ikkitasini ham bir gapdan yozing.

Namunalar
Misol: she’rda faqat tuyg‘u bo‘lsa – lirika; voqea ham, tuyg‘u ham bo‘lsa – ballada.
Misol: «Mardlik afsonasi»da voqea – To‘marisning g‘alabasi, tuyg‘u – muallifning mehri va nafrati.
Sinfda faoliyat

Balladaga o‘xshash o‘zingiz bilgan bir asarni eslang va uning voqeasi bilan tuyg‘usini ayting.

Mashq
1
«Ballada» so‘zi qaysi tildan kelgan va nima degani?
2
Balladada nima qo‘shib aytiladi?
3
O‘zbek balladalari ko‘pincha qanday mavzuda bo‘ladi?
4
Nega ballada epika va lirikani birlashtiradi deymiz?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliTosh qatlamlarini o‘qishHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →