3
Hamza: «Dardiga darmon istamas»
Darslik: 19-bet
MaqsadHamzaning 1916-yilda yozilgan «Dardiga darmon istamas» she’rining g‘oyasini anglash.
Yangi so‘zlar
radif-misra · refrain linejaholat · ignoranceuyg‘onish · awakeningtaraqqiyot · progress
Tushuntirish
«Dardiga darmon istamas» – 1916-yilda yozilgan she’r. Har band oxirida bir xil misra takrorlanadi: unda o‘zbek eli «asri taraqqiy» vaqtida ko‘p uxlamasligi kerakligi aytiladi. Shoir qayg‘uli: boshqa xalqlar yangi kashfiyotlar qilayotganda, o‘z xalqi esa o‘z holidan xabarsiz, jaholat va g‘aflat domida ekanini ta’kidlaydi. She’rning maqsadi – tanqid qilish emas, balki xalqni uyg‘otish. Takror misra esa fikrni jarangli qilib, o‘quvchi yodiga mahkam o‘rnatadi.
Namunalar
Misol: takror misra – chaqiriq kabi; har bandda yangi dalil keltiriladi, chaqiriq esa o‘sha-o‘sha.
Misol: «uyg‘onish» – uyqudan turish, bu yerda esa bilimga yetishish ma’nosida.
Sinfda faoliyat
Takror misra bo‘lmasa, she’r ta’siri qanday o‘zgarardi? Ikki jumlada fikr bildiring.
Mashq
1
She’r qaysi yili yozilgan?
1916-yilda.
2
Har band oxiridagi takror misra nimaga chaqiradi?
O‘zbek eli ko‘p uxlamasdan, taraqqiyot davriga uyg‘onishga.
3
Shoir boshqa xalqlar bilan o‘z xalqini nimada solishtiradi?
Boshqalar yangi kashfiyotlar qilayotgan paytda o‘z xalqi jaholatda qolganini.
4
Nega she’rda takror misra ishlatilgan?
Asosiy chaqiriqni kuchaytirish va esda qoldirish uchun.