☰ Mundarija · Adabiyot

Odil Yoqubov va «Muzqaymoq»

Darslar 15–16 · 2 ta dars · S. Ahmedov, R. Qo‘chqorov, Sh. Rizayev. Adabiyot 6-sinf, 1–2-qismlar. «Ma’naviyat», 2017 (4-nashr)
16

«Muzqaymoq» hikoyasi

Darslik: 1-qism, 120–134-betlar
Maqsad«Muzqaymoq» hikoyasining mazmuni, qahramonlari va g‘oyasini tushuntirish.
Yangi so‘zlar
qatag‘on · repression (mass persecution)hikoyachi bola · child narratorpioner · pioneer (Soviet youth organisation member)pushaymon · regret
Tushuntirish

«Muzqaymoq» hikoyasini Turkistonda yashovchi o‘n yoshli bola so‘zlab beradi. Voqea Stalin davri qatag‘onlari yillarida bo‘ladi: bolaning otasi hibsga olinadi. Oiladagi kitoblar yashiriladi, rasmlar buzib qo‘yiladi. Ilgari do‘st bo‘lgan qo‘shni, komsomol kotibi, endi dushmanga aylanadi. Tintuv paytida bola harbiy ocholmagan shkaf tortmasini ochib beradi va uning maqtovidan bir zum g‘ururlanadi — katta bo‘lgach, bundan umrbod uyalib yuradi. Otasini olib ketishayotganda ota unga hech qachon muzqaymoq olib bermaganidan afsuslanadi, bola esa uning tizzalarini quchoqlaydi. Keyin qamoqxonadagi vidolashuvda ota o‘g‘liga besh so‘m beradi. Hikoya bolaning nigohi orqali katta fojeani, begunoh insonlarning qismatini ko‘rsatadi va o‘quvchini ota-ona mehrini qadrlashga undaydi.

Namunalar
Misol — qarshilantirish: bolaning pioner sifatidagi quvonchi va otasining qayg‘usi bir sahnada yonma-yon beriladi.
Misol — hikoyachi: voqeani katta odam emas, bola aytgani uchun fojea sodda, ammo yanada ta’sirchan ko‘rinadi.
Sinfda faoliyat

«Bola nigohi»: ikki guruh — biri hikoyani bola tilidan, ikkinchisi ota tilidan 3 jumlada qayta aytadi; farq muhokama qilinadi.

Mashq
1
Hikoyani kim aytib beradi?
2
Bolaning otasiga nima bo‘ladi?
3
Ota nimaga afsuslanadi?
4
Nima uchun bola tintuvda shkaf tortmasini ochib berib, maqtov eshitganini keyin uyat bilan eslaydi?