ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Rus tili

Qaratqich kelishigi: «нет кого? чего?»

Darslar 12–13 · 2 ta dars · Yu. Yu. Musurmanova. Rus tili, 5-sinf (o‘zbek va boshqa tillarda ta’lim beriladigan umumiy o‘rta ta’lim maktablari uchun darslik). «O‘qituvchi» nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2020
13

Otlarning qaratqich kelishigidagi ko‘plik oxirlari

Darslik: 63–65-betlar
MaqsadOtlarning qaratqich kelishigidagi ko‘plik oxirlarini («-ов, -ев, -ей» va nol oxir) to‘g‘ri tanlash.
Yangi so‘zlar
o‘yinchoqlar · игрушкиmehmonlar · гостиshariklar · шарикиrasmlar · картины
Tushuntirish

Qaratqich kelishigi ko‘plikda («нет кого? чего?»): erkak jinsda qattiq undoshdan keyin «-ов»: «столы — нет столов, костюмы — костюмов, учебники — учебников»; «й» bilan tugasa «-ев»: «герои — героев»; «ь, ж, ч, ш, щ» dan keyin «-ей»: «календари — календарей, карандаши — карандашей, ножи — ножей». Ayol va o‘rta jinsda ko‘pincha nol oxir: «книги — нет книг, парты — парт, окна — окон, места — мест, яблоки — яблок». «-ь» bilan tugaganlar «-ей»: «тетради — тетрадей». «-ия, -ие» dan «-ий»: «фотографии — фотографий, стихотворения — стихотворений». Ba’zan unli qo‘shiladi: «сказки — сказок, девушки — девушек, песни — песен, письма — писем». Alohida: «друзья — друзей, братья — братьев, сыновья — сыновей, дети — детей, люди — людей».

oxirimisol
-овсад → садов
-ев (-й)музей → музеев
-ей (-ь, ж, ч, ш, щ)гость → гостей · плащ → плащей
nol (ayol, o‘rta)лампа → ламп · слово → слов · школа → школ
-ей (-ь, -е)площадь → площадей · поле → полей
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Maktab zali oldida rus tilida «Свободных кресел нет» degan e’lon bor. Ko‘plikdagi qo‘shimchani biladigan o‘quvchi uni to‘g‘ri o‘qib, orqa tomonda turish uchun joy topadi.

Kim ishlatadi

Tadbir xodimlari, administratorlar va e’lon yozuvchilar «qolmagan» shaklini ko‘plikda aniq yozadi.

Bugun sinab ko‘ring

«Нет» bilan ko‘plikdagi bitta so‘z yasab, uni ovoz chiqarib ayting.

Namunalar
«На празднике». «Сегодня в школе праздник. На ёлке нет звёздочек, а в коробке нет игрушек. Нет ещё гостей и музыкантов. Нет и конфет, и пирогов! Скоро придут гости, и всё будет хорошо.»
«нет столов, героев, ножей, книг, сказок, окон, песен, друзей, братьев, детей, людей».
Sinfda faoliyat

«Kim yo‘q?» Doskaga bir qator ko‘plik so‘zlari yoziladi. O‘quvchi «Нет ...» bilan qaratqich kelishigini aytadi va to‘g‘ri bo‘lsa, so‘zni o‘chiradi. Qaysi jamoa tezroq tozalaydi?

Mashq
1
«Нет ...»: «столы, учебники, праздники, герои».
2
«Нет ...»: «карандаши, ножи, календари».
3
«Нет ...»: «книги, сказки, девушки, окна, места».
4
Nega «нет карандашов» emas, «нет карандашей» deymiz?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliO‘yinchoq qutilari uchun missiyaHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →