11
Fe’lning kelasi zamon shakli
Darslik: 53–57-betlar
MaqsadFe’lning kelasi zamon shaklini («буду делать» va «сделаю») yasash.
Yangi so‘zlar
ertaga · завтраkeyin · потомko‘rsataman · покажуsotib olaman · куплю
Tushuntirish
Kelasi zamon («будущее время») fe’li «что будет делать? что сделает?» savollariga javob beradi. Harakat takror yoki uzoq davom etsa, murakkab shakl ishlatiladi: «буду, будешь, будет, будем, будете, будут» + noaniq shakl: «буду читать, будешь читать». Harakat bir marta tugasa, oddiy shakl: «покажу, покажешь, покажет, покажем, покажете, покажут» (savol «что сделаю?»). Oddiy shakl hozirgi zamon oxirlari bilan o‘zgaradi: «посмотрю, посмотришь, посмотрит». «Буду» bilan «-ть» dagi fe’l yoziladi, «буду прочитаю» deb aytilmaydi. Vaqt so‘zlari: «сейчас, вчера, позавчера, сегодня, завтра, послезавтра, скоро, потом».
Namunalar
«Планы на завтра». «Завтра я буду учить стихотворение. Потом я позвоню, и мы пойдём в парк. Мама приготовит обед, а папа купит арбуз. Вечером мы будем смотреть фильм. Послезавтра будут каникулы!»
«делать — буду делать / сделаю»; «читать — буду читать / прочитаю»; «писать — буду писать / напишу»; «смотреть — буду смотреть / посмотрю».
Sinfda faoliyat
«Ertangi rejalar». Har bir o‘quvchi ertangi 3 rejasini aytadi: ikkitasini «буду + noaniq shakl», bittasini «сделаю» shaklida.
Mashq
1
To‘ldiring: «Завтра я ... читать, мы ... играть, они ... смотреть».
буду читать, будем играть, будут смотреть
2
Qaysi shakl bir marta tugaydigan harakatni bildiradi: «будет делать» yoki «сделает»?
сделает
3
Kelasi zamonga o‘tkazing: «Вчера я писал письмо.»
Завтра я буду писать письмо.
4
Nega «буду прочитаю» deb bo‘lmaydi?
«Буду» faqat noaniq shakl bilan keladi («буду читать»); «прочитаю» o‘zi kelasi zamon.