☰ Mundarija · Rus tili

Qaratqich kelishigi: egalik va belgi

Darslar 15–16 · 2 ta dars · Yu. Yu. Musurmanova. Rus tili, 5-sinf (o‘zbek va boshqa tillarda ta’lim beriladigan umumiy o‘rta ta’lim maktablari uchun darslik). «O‘qituvchi» nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2020
15

Qaratqich kelishigi: egalikni bildirish («комната брата»)

Darslik: 71–74-betlar
MaqsadQaratqich kelishigi bilan egalikni bildirish («комната брата», «книга моей сестры»).
Yangi so‘zlar
kimning? · чей? чья? чьё? чьи?akaning xonasi · комната братаopaning kitobi · книга сестрыqo‘shnilar · соседи
Tushuntirish

Egalikni «чей? чья? чьё? чьи?» (kimning?) savoli bilan so‘raymiz. Rus tilida avval narsa, keyin egasi — qaratqich kelishigida: «комната брата, книга сестры, дом наших соседей». O‘zbek tilida tartib teskari («akaning xonasi»), shuning uchun rus tilida tartibga e’tibor bering. Ega ismi ham o‘zgaradi: «Лола — тетрадь Лолы», «Азиз — мяч Азиза», «Мария — сумка Марии», «Игорь — книга Игоря». Ega sifat yoki olmosh bilan kelsa, ular ham qaratqich kelishigida bo‘ladi: «велосипед моего младшего брата», «платок нашей бабушки», «сад наших соседей».

Namunalar
«Чьи это вещи?» «Вот вещи нашей семьи. Это тетрадь моей сестры. Это книга нашего учителя. Это ручка Азиза, а это мяч моего брата. Это куртка отца, а это шарф бабушки. — Чья это сумка? — Это сумка Марии.»
«Чей?» — «дом соседа»; «чья?» — «комната дочери»; «чьё?» — «письмо подруги»; «чьи?» — «очки дедушки».
Sinfda faoliyat

«Чья вещь?» Sinfdoshlardan 5 ta buyum (ruchka, daftar...) yig‘iladi. O‘qituvchi bittasini ko‘taradi: «Чья это ручка?» O‘quvchilar: «Это ручка Азиза» deb javob beradi.

Mashq
1
Ayting: «комната + брат», «мяч + Азиз», «книга + моя сестра».
2
Savolga javob bering: «Чьё это письмо?» («бабушка»)
3
Qavsni oching: «Это дом (наши соседи)». «Это куртка (мой отец)».
4
Nega «книга сестры» deymiz, «сестры книга» emas?