B. S. Jitkov. «Кружечка под ёлочкой»
Boris Stepanovich Jitkov (1882–1938) — rus yozuvchisi; u dengizchi, muhandis va sayohatchi bo‘lgan, bolalar uchun hayotiy hikoyalar yozgan. «Кружечка под ёлочкой» hikoyasida bola ko‘lda baliqchalar tutib, ularni suvli shisha kosachaga solib, archa tagiga qo‘yadi. O‘rdakchalar onasiga baliq olib kelishda bellashadi; bir o‘rdakcha kosachadan baliq olib uchadi. Lekin u har safar tumshug‘ini ochib («кря!»), baliqni tushirib yuboradi, oxirgi juda mayda baliqchani esa bilmay yutib yuboradi. Hikoya kulgili tarzda «разиня» (anqov) so‘zining ma’nosini ko‘rsatadi va maqtanchoqlik yaxshi emasligini o‘rgatadi.
| qo‘shimcha | so‘z → kichraytirish shakli |
|---|---|
| -ик | дом → домик |
| -ок / -ек | лист → листок |
| -очк- / -ечк- | ваза → вазочка · песня → песенка |
| -ышк- | зерно → зёрнышко |
Yangi o‘yinchoqni yig‘ishdan oldin o‘quvchi qo‘llanmaning rus tilidagi birinchi qatorini o‘qiydi: «Сначала прочитайте инструкцию». Shoshilmay o‘qiganda hammasi to‘g‘ri chiqadi.
Texniklar, uchuvchilar va dorixonachilar ishni boshlashdan oldin ko‘rsatmani diqqat bilan o‘qiydi.
Biror narsaning ko‘rsatmasini boshidan oxirigacha o‘qib, keyin ish boshlang.
«Kichraytirish o‘yini». Doskada so‘z: «кружка». Kim kichraytirilgan shaklni tezroq aytadi? Shu tarzda «ёлка, рыба, книга, домик» bilan davom eting.