Darslar 36–37 · 2 ta dars · Yu. Yu. Musurmanova. Rus tili, 5-sinf (o‘zbek va boshqa tillarda ta’lim beriladigan umumiy o‘rta ta’lim maktablari uchun darslik). «O‘qituvchi» nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2020
36
Rus xalq ertagi «Лиса и журавль»
Darslik: 167–168-betlar
MaqsadRus xalq ertagi «Лиса и журавль» bilan tanishish: qahramonlar, voqea, xulosa.
Xalq ertagi («народная сказка») avloddan avlodga og‘zaki aytib kelingan, uning muallifi yo‘q. «Лиса и журавль» — hayvonlar haqidagi ertak: tulki hiyla-nayrangchi, turna esa sabrli va dono. Tulki turnani mehmonga chaqirib, taomni yassi likopchaga quyib beradi, turna esa ovqatni yeya olmaydi. Keyin turna tulkini mehmon qilib, ovqatni tor ko‘zachaga soladi. Ertak bizga o‘zgalarga qilgan ishing o‘zingga qaytishini va mehmonni hurmat qilish kerakligini o‘rgatadi.
Tulki turnani mehmonga taklif qiladi→Turna ovqatlana olmaydi→Turna tulkini taklif qiladi→Tulki ovqatlana olmaydi
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol
Sinf mehmonlarni kutib oladi. O‘quvchilar har bir mehmonga qulay stul va stakan topib beradi, keyin rus tilida «Чувствуйте себя как дома» deydi. Mehmonlar o‘zini qulay his qiladi.
Kim ishlatadi
Mehmonxona xodimlari, tadbir tashkilotchilari va o‘qituvchilar mehmon ehtiyojini o‘ylab ish tutadi.
Bugun sinab ko‘ring
Bir mehmonni kutib olish uchun nima qilishingizni va nima deyishingizni ikki gapda yozing.
Namunalar
«Лиса и журавль» («кратко»). «Лиса позвала журавля в гости. Она подала кашу на тарелке, и журавль не смог поесть своим длинным носом. Тогда журавль пригласил лису. Он угостил её окрошкой в узком кувшине. Лиса не смогла достать еду и ушла голодной. Не обижай гостя — и тебя не обидят.»
«Слова из сказки»: «лиса — хитрая», «журавль — терпеливый», «тарелка — плоская», «кувшин — узкий». «Пословица»: «Как аукнется, так и откликнется».
Sinfda faoliyat
«Rollar bilan o‘qish». Uch o‘quvchi: hikoyachi, tulki, turna. Ertakni o‘z so‘zlaringiz bilan rollarda ayting, so‘ng xulosani birgalikda yozing.
Mashq
1
Ertak qahramonlarini ayting.
лиса и журавль
2
«Хитрая» va «терпеливая» sifatlari kim haqida?
лиса — хитрая; журавль — терпеливый
3
«Тарелка» va «кувшин» so‘zlari bilan bitta gap tuzing.
Masalan: «Суп в тарелке, а вода в кувшине.»
4
Nega turna tulkiga ham shunday qildi?
Tulki avval uni xafa qilgan; turna unga qilgan ishining oqibatini ko‘rsatdi.