Qaratqich kelishigi («родительный падеж»): «нет кого? чего?», «у кого?»
Qaratqich kelishigi («родительный падеж») «нет кого? чего?» (kim yo‘q? nima yo‘q?) savollariga javob beradi. U «нет, не было, не будет» va «у кого есть?» («у меня, у тебя, у неё, у Лолы») bilan keladi. Erkak va o‘rta jinsda oxir «-а/-я»: «костюм — нет костюма», «герой — героя», «календарь — календаря», «яблоко — яблока», «варенье — варенья». Ayol jinsda «-ы/-и»: «маска — маски», «песня — песни», «фотография — фотографии», «тетрадь — тетради»; «г, к, х, ж, ч, ш, щ» dan keyin «-и»: «книга — книги». Ba’zi so‘zlar o‘zgacha: «имя — имени», «время — времени», «мать — матери», «дочь — дочери». Ayrim so‘zlarda unli tushadi: «подарок — подарка», «ветер — ветра», «лёд — льда», «отец — отца».
| jins | oxiri | misol |
|---|---|---|
| он, оно | -а / -я | сад → нет сада · поле → нет поля |
| она | -ы / -и | лампа → нет лампы · неделя → нет недели |
| -ь (она) | -и | ночь → нет ночи |
Нет книги.
Qaratqich — кого? чего?
Maktab kutubxonasi eshigiga «Сегодня библиотекаря нет» deb yozib qo‘yilgan. Rus tilini biladigan o‘quvchi buni darrov o‘qib, ertasi kuni qaytib keladi.
Kassirlar, sotuvchilar va xizmat xodimlari yo‘q narsani aniq aytib, boshqa variant taklif qiladi.
Biror joyda yo‘q narsani rus tilida «нет» bilan ayting.
| kim? | у кого? |
|---|---|
| я | у меня |
| ты | у тебя |
| он | у него |
| она | у неё |
| мы | у нас |
| вы | у вас |
| они | у них |
«Чего нет?» O‘qituvchi rasm ko‘rsatadi (masalan, milsiz soat yoki g‘ildiraksiz mashina). O‘quvchilar nima yo‘qligini «Нет ...» bilan aytadi: «Нет стрелки», «Нет колеса». Kim to‘g‘ri aytsa, keyingi rasmni tanlaydi.