47
S. Ya. Marshak. «Весёлое путешествие от А до Я»
Darslik: 192–193-betlar
MaqsadS. Ya. Marshakning «Весёлое путешествие от А до Я» she’ri: Amudaryo, ritm va qofiya.
Yangi so‘zlar
daryo · рекаcho‘l · пустыняqum · песокshe’r · стихотворение
Tushuntirish
Samuil Yakovlevich Marshak (1887–1964) — buyuk rus shoiri va tarjimoni, bolalar uchun ko‘plab she’rlar yozgan. «Весёлое путешествие от А до Я» she’rida Amudaryo «A» harfidan «Ya» harfigacha oqadi, shuning uchun she’r alifbo bilan o‘ynaydi. Shoir daryo suvi qumli va suvsiz yerlarni hosildor qilishini orzu qiladi. She’rda qofiya («суша» — «душа» kabi ohangdosh so‘zlar) va ritm bor, shuning uchun uni yoddan aytish oson. She’rni o‘qishda ovozni to‘g‘ri baland-past qilib, ohang bilan o‘qiymiz.
Namunalar
«О реке». «Аму-Дарья — большая и могучая река. Её вода течёт через песчаные пустыни. Там, где раньше было сухо, теперь растут сады и хлопок. Поэт мечтает, чтобы земля давала богатый урожай. Мы должны беречь воду, потому что она нужна всем.»
«Слова»: «безводный» («без воды»), «бесплодный» («без плодов»), «песчаный» («из песка»), «струя». «Приставка» «без-»: «безводный, безлюдный».
Sinfda faoliyat
«Mening alifbom». O‘z yurtingiz haqida alifbo tuzing: «А — Андижан, Б — Бухара, В — ...». Har bir harfga bitta joy nomini rus tilida yozing.
Mashq
1
She’r muallifini va yillarini ayting.
С. Я. Маршак, 1887–1964
2
«Безводный» so‘zi nima degani?
suvsiz
3
She’rda qaysi daryo tasvirlanadi?
Аму-Дарья
4
Nega she’rni yodlash qofiya tufayli oson?
Qofiya va ritm so‘zlarni ohang bilan bog‘laydi, shuning uchun xotirada qoladi.