ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Rus tili

Sifatlar jo‘nalish kelishigida; yosh

Darslar 21–22 · 2 ta dars · Yu. Yu. Musurmanova. Rus tili, 5-sinf (o‘zbek va boshqa tillarda ta’lim beriladigan umumiy o‘rta ta’lim maktablari uchun darslik). «O‘qituvchi» nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2020
21

Sifat va olmoshlarning jo‘nalish kelishigidagi oxirlari

Darslik: 98–102-betlar
MaqsadSifat va olmoshlarning jo‘nalish kelishigidagi oxirlarini («-ому/-ему, -ой/-ей, -ым/-им») to‘g‘ri yozish.
Yangi so‘zlar
mukofot · наградаg‘olib · победительyaqin · близкийo‘z · свой
Tushuntirish

Jo‘nalish kelishigida sifat va olmosh otga moslashadi (savollar: «какому? какой? каким?»). Erkak va o‘rta jinsda oxir «-ому/-ему»: «родному брату, хорошему другу, своему отцу, нашему учителю, этому артисту». Ayol jinsda «-ой/-ей»: «родной сестре, хорошей подруге, нашей бабушке, этой девочке». Ko‘plikda hamma jinslar uchun «-ым/-им»: «родным людям, хорошим друзьям, нашим учителям, этим детям». Yumshoq undoshdan va urg‘usiz holatda «ш, ч, ж, щ» dan keyin «-ему/-ей» yoziladi: «синему, хорошему, хорошей»; urg‘u oxirga tushsa «-ому/-ой»: «большому, большой»; ko‘plikda «ш, ч, ж, щ, г, к, х» dan keyin «-им»: «хорошим, большим». «Свой» olmoshi gap egasiga tegishli ekanini bildiradi: «Я позвонил своему другу».

он, оноонаko‘plik
savolкакому?какой?каким?
oxiri-ому / -ему-ой / -ей-ым / -им
misolдоброму дядедоброй тётедобрым дядям
olmoshвашемувашейвашим
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Maktab kirish qismidagi plakatda rus tilida «Добро пожаловать новым ученикам!» deb yozilgan. O‘quvchi sifatning tugallanmasidan plakat kimga atalganini tushunadi.

Kim ishlatadi

Yozuv yozuvchilar, maktab xodimlari va tadbir mezbonlari so‘zlarni kimga atalganiga qarab tanlaydi.

Bugun sinab ko‘ring

Rus tilida guruh uchun xush kelibsiz qatorini o‘ylang, masalan, «Добро пожаловать новым …», va uni to‘g‘ri tugallanmali ot bilan tugating.

Namunalar
«Кому?» «Я пишу письмо своей любимой бабушке. Я звоню старому другу. Брат помогает нашему новому соседу. Учитель вручил медали лучшим ученикам. Мы благодарны нашей доброй учительнице.»
«Таблица»: «какому? — старому другу», «какой? — старой подруге», «каким? — старым друзьям»; «моему брату», «моей сестре», «моим родителям».
Sinfda faoliyat

«Sovg‘a kimga?» Har bir o‘quvchi uch qarindoshiga nima sovg‘a qilishini yozadi: «Моей младшей сестре — куклу».

Mashq
1
Qavsni oching: «Я подарил книгу (мой старший брат), (моя младшая сестра), (мои друзья)».
2
«Я позвонил (наш школьный врач).»
3
«Он показал дорогу (новый ученик).»
4
Nega «хорошему другу», lekin «хорошей подруге» deymiz?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliYashil burchak uchun joyHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →