Jo‘nalish kelishigi («дательный падеж»): «кому?»
Jo‘nalish kelishigi («дательный падеж») «кому?» (kimga?) savoliga javob beradi. Erkak va o‘rta jinsda oxir «-у/-ю»: «друг — другу, учитель — учителю, герой — герою»; ayol jinsda «-е» yoki «-и»: «подруга — подруге, тётя — тёте, Мария — Марии, мать — матери»; ko‘plikda «-ам/-ям»: «друзьям, героям, родителям». Ushbu kelishik «дарить, звонить, помогать, рассказывать, советовать, обещать, верить» fe’llari bilan keladi. Shaxs olmoshlari: «я — мне, ты — тебе, он — ему, она — ей, мы — нам, вы — вам, они — им». Shuningdek «нужен, нужна, нужно, нужны» bilan: «Микроскоп нужен врачу».
| jins | oxiri | misol |
|---|---|---|
| он, оно | -у / -ю | сосед → соседу · водитель → водителю |
| она | -е / -и | сестра → сестре · Мария → Марии |
| ko‘plik | -ам / -ям | соседи → соседям · дяди → дядям |
Я подхожу к учителю.
Jo‘nalish — кому? чему?
Rus tilida so‘zlashuvchi mehmon o‘quvchiga qog‘oz berib: «Передайте, пожалуйста, эту записку директору» deydi. O‘quvchi u kimga atalganini tushunib, kerakli xonaga olib boradi.
Kotiblar, xabar yetkazuvchilar va tarjimonlar «kimga» degan savolga to‘g‘ri javob berib ishlaydi.
Rus tilida bitta iltimosni «… кому?» ko‘rinishida ayting, masalan, o‘qituvchiga nimadir deb.
«Kimga nima kerak?» O‘qituvchi kasb aytadi (haydovchi, rassom, oshpaz), o‘quvchilar kerakli narsani aytib beradi: «Руль нужен водителю», «Кисть нужна художнику».