☰ Mundarija · Rus tili

Jo‘nalish kelishigi: «кому?»

Darslar 20 · 1 ta dars · Yu. Yu. Musurmanova. Rus tili, 5-sinf (o‘zbek va boshqa tillarda ta’lim beriladigan umumiy o‘rta ta’lim maktablari uchun darslik). «O‘qituvchi» nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2020
20

Jo‘nalish kelishigi («дательный падеж»): «кому?»

Darslik: 93–97-betlar
MaqsadJo‘nalish kelishigini («дательный падеж», «кому?») otlar va shaxs olmoshlarida yasash va ishlatish.
Yangi so‘zlar
jo‘nalish kelishigi · дательный падежsovg‘a qilmoq · даритьqo‘ng‘iroq qilmoq · звонитьyordam bermoq · помогать
Tushuntirish

Jo‘nalish kelishigi («дательный падеж») «кому?» (kimga?) savoliga javob beradi. Erkak va o‘rta jinsda oxir «-у/-ю»: «друг — другу, учитель — учителю, герой — герою»; ayol jinsda «-е» yoki «-и»: «подруга — подруге, тётя — тёте, Мария — Марии, мать — матери»; ko‘plikda «-ам/-ям»: «друзьям, героям, родителям». Ushbu kelishik «дарить, звонить, помогать, рассказывать, советовать, обещать, верить» fe’llari bilan keladi. Shaxs olmoshlari: «я — мне, ты — тебе, он — ему, она — ей, мы — нам, вы — вам, они — им». Shuningdek «нужен, нужна, нужно, нужны» bilan: «Микроскоп нужен врачу».

Namunalar
«Подарки». «Азиз звонит другу и дарит ему книгу. Лола помогает маме и рассказывает бабушке новости. Папа обещает сыну новый мяч. Микроскоп нужен врачу, а краски нужны художнику.»
«Кто?» → «Кому?»: «я — мне», «ты — тебе», «он — ему», «она — ей», «мы — нам», «вы — вам», «они — им».
Sinfda faoliyat

«Kimga nima kerak?» O‘qituvchi kasb aytadi (haydovchi, rassom, oshpaz), o‘quvchilar kerakli narsani aytib beradi: «Руль нужен водителю», «Кисть нужна художнику».

Mashq
1
«Кому?»: «друг, учитель, подруга, тётя».
2
Olmoshni almashtiring: «Лола звонила подруге. Лола звонила ... .»
3
Tarjima qiling: «Menga kitob kerak.»
4
Nega «Я подарил мяч другу» deymiz, «друг» emas?