Tushum kelishigi («винительный падеж»): «кого? что?»; shaxs olmoshlari
Tushum kelishigi («винительный падеж») «кого? что?» (kimni? nimani?) savollariga javob beradi. Jonsiz otlarda erkak va o‘rta jins bosh kelishik bilan bir xil: «вижу дом, читаю журнал, вижу окно, небо». Ayol jinsda «-а → -у, -я → -ю»: «читаю книгу, вижу землю, сказку»; «-ь» bilan tugasa o‘zgarmaydi: «читаю тетрадь». Jonli erkak otlarda tushum kelishigi qaratqich kelishigi bilan bir xil: «вижу зайца, волка, медведя, учителя»; jonli ayol otlarda «-у/-ю»: «вижу лису, сестру, Лолу». Ko‘plikda jonsiz otlar bosh kelishik kabi («читаю книги»), jonlilar qaratqich kabi («вижу волков, зайцев»). Olmoshlar: «я — меня, ты — тебя, он — его, она — её, мы — нас, вы — вас, они — их».
| ot | jonsiz: = bosh kelishik | jonli: = qaratqich (m.), -у (f.) |
|---|---|---|
| он | вижу мост | вижу кота |
| она (-а → -у) | читаю газету | вижу кошку |
| она (-ь) | вижу дверь | — |
| ko‘plik | вижу дома | вижу котов |
Я вижу учителя.
Tushum — кого? что?
Maktab idorasida rus tilida so‘zlashuvchi xodimda ikkita xarita bor. O‘quvchi kerakli xaritaga ishora qilib, xushmuomalalik bilan so‘raydi: «Покажите, пожалуйста, эту карту», va xodim uni uzatadi.
Axborot xodimlari, sotuvchilar va gidlar odam yoki narsani ko‘rsatish uchun to‘g‘ri tushum kelishigidan foydalanadi.
Xonadagi bitta narsani rus tilida «Покажите, пожалуйста, …» deb so‘rab ko‘ring.
«Kimni ko‘rding?» Rasmda hayvonlar. Bir o‘quvchi so‘raydi: «Кого ты видишь?» Ikkinchisi javob beradi: «Я вижу зайца и волка».