☰ Mundarija · Rus tili

Jonsiz otlar va egalik olmoshlari

Darslar 3–4 · 2 ta dars · Yu. Yu. Musurmanova. Rus tili, 5-sinf (o‘zbek va boshqa tillarda ta’lim beriladigan umumiy o‘rta ta’lim maktablari uchun darslik). «O‘qituvchi» nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2020
3

Jonsiz otlar («что?»); «чей? чья? чьё?»

Darslik: 14–18-betlar
MaqsadJonsiz otlarni («что?») bilish, ularning jinsini («он, она, оно») aniqlash va «чей? чья? чьё?» savollarini ishlatish.
Yangi so‘zlar
daftar · тетрадьderaza · окноlug‘at · словарьdoska · доска
Tushuntirish

Jonsiz otlar «что?» (nima?) savoliga javob beradi: «класс, парта, окно, книга». Ular ham uch jinsda bo‘ladi: erkak («он»: «стол, глобус, словарь»), ayol («она»: «сумка, карта, ручка») va o‘rta («оно»: «окно, яблоко, задание»). Jinsni oxirgi tovushdan bilamiz: «-а, -я» odatda ayol jinsi, «-о, -е» o‘rta jins, undosh yoki «-й» erkak jinsi. Yumshatish belgisi («ь») bilan tugagan so‘zlarning jinsini yodlash kerak: «тетрадь, дверь, соль» — «она»; «словарь, портфель, день» — «он». Egalikni «чей? чья? чьё? чьи?» deb so‘raymiz: «мой рюкзак, моя линейка, моё яблоко, наш глобус, ваша сумка».

Namunalar
«Наш класс». «Это наш класс. Вот доска, а это окно. На парте лежат тетрадь, ручка и линейка. Это моя тетрадь, а это его учебник. Чья это ручка? Это ручка Лолы.»
Jins bo‘yicha: «он — стол, журнал, портфель», «она — парта, книга, тетрадь», «оно — окно, письмо, кресло».
Sinfda faoliyat

«Sehrli xalta». Xaltaga o‘quv qurollari solinadi. O‘quvchi ko‘rmasdan bittasini oladi: «Что это? — Это ручка. Чья она? — Это моя ручка (его ручка).»

Mashq
1
Jinsini aniqlang: «окно, тетрадь, словарь».
2
To‘ldiring: «... это портфель? — Это мой портфель.» («Чей», «чья» yoki «чьё»?)
3
Qaysi so‘z ayol jinsida: «день, дверь, портфель»?
4
Nega «моя книга», lekin «моё письмо» deymiz?