ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Rus tili

Vositali kelishik: «кем? чем?»

Darslar 25–26 · 2 ta dars · Yu. Yu. Musurmanova. Rus tili, 5-sinf (o‘zbek va boshqa tillarda ta’lim beriladigan umumiy o‘rta ta’lim maktablari uchun darslik). «O‘qituvchi» nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2020
25

Vositali kelishik («творительный падеж»): «кем? чем?»

Darslik: 118–121-betlar
MaqsadVositali kelishikni («творительный падеж», «кем? чем?») otlarda yasash va ishlatish.
Yangi so‘zlar
vositali kelishik · творительный падежqalam bilan · карандашомcho‘tka bilan · кистьюqoshiq bilan · ложкой
Tushuntirish

Vositali kelishik («творительный падеж») «кем? чем?» (kim bilan? nima bilan?) savollariga javob beradi va harakat qaysi vosita bilan bajarilishini ko‘rsatadi. Erkak va o‘rta jinsda oxir «-ом/-ем»: «карандаш — карандашом, нож — ножом, мыло — мылом, полотенце — полотенцем». Ayol jinsda «-ой/-ей»: «ложка — ложкой, вода — водой, земля — землёй»; «-ь» bilan tugasa «-ью»: «кисть — кистью, тетрадь — тетрадью». Ko‘plikda «-ами/-ями»: «карандашами, ножами, щётками, кистями». «Ж, ш, ч, щ, ц» dan keyin urg‘u oxirda bo‘lsa «-ом» («ножом, карандашом»), urg‘usiz bo‘lsa «-ем» («товарищем»). Muhim: pichoq, bolg‘a, parma, bolta kabi asboblar bilan faqat kattalar yordamida ishlanadi. «Заниматься, увлекаться, гордиться, интересоваться, пользоваться» fe’llari ham vositali kelishik bilan keladi: «заниматься спортом».

jinsoxirimisol
он, оно-ом / -емплаток → платком · поле → полем
она-ой / -ейщётка → щёткой · неделя → неделей
-ь-ьюсоль → солью
ko‘plik-ами / -ямимелки → мелками · дяди → дядями
И Boshкто? что?книгаР Qaratqichкого? чего?книгиД Jo‘nalishкому? чему?книгеВ Tushumкого? что?книгуТ Vositaliкем? чем?книгойП Predlog (o‘rin)о ком? о чём?о книге

Мы довольны книгой.

Vositali — кем? чем?

💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Hunar stolidagi kartochkada rus tilida «Склейте детали клеем» deb yozilgan. O‘quvchi vositani bildiruvchi so‘zni tushunib, nimadan foydalanishni biladi.

Kim ishlatadi

Hunar o‘qituvchilari, ko‘rsatma yozuvchilar va gidlar asbob yoki vositani aniq yozadi.

Bugun sinab ko‘ring

Rus tilida «Я еду …» deb, bitta transportni to‘g‘ri tugallanma bilan ayting.

Namunalar
Бабушкаподлежащее шьётсказуемое платьедополнение иглойдополнение .
«Что чем делают?» «Мы пишем ручкой, рисуем карандашами и красками. Лола вытирает доску тряпкой. Дома мы едим ложкой, а руки моем водой и мылом. Мясо режет повар ножом, а гвозди забивает мастер молотком. Я интересуюсь историей и занимаюсь шахматами.»
«Чем?»: «карандаш — карандашом», «нож — ножом», «ключ — ключом», «ложка — ложкой», «вода — водой», «кисть — кистью», «краски — красками».
Sinfda faoliyat

«Qaysi asbob?» O‘qituvchi harakatni aytadi («Мы пишем ...», «Мы едим суп ...», «Дверь открывают ...»). O‘quvchilar vositani vositali kelishikda aytadi: «ручкой», «ложкой», «ключом».

Mashq
1
«Чем?»: «карандаш, нож, ключ, ложка, вода, кисть».
2
To‘ldiring: «Мы пишем (ручка). Дверь открывают (ключ)».
3
Ko‘plikda: «Мы рисуем (краски), (карандаши)».
4
Nega «ножом» deymiz, «ножем» emas?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliMashq uchun eng yaxshi yo‘lHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →