Darslar 17 · 1 ta dars · Yu. Yu. Musurmanova. Rus tili, 5-sinf (o‘zbek va boshqa tillarda ta’lim beriladigan umumiy o‘rta ta’lim maktablari uchun darslik). «O‘qituvchi» nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2020
17
Sonlar 1–4 va otlar (qaratqich kelishigi birlik)
Darslik: 79–83-betlar
Maqsad«Один, два, три, четыре» sonlarini otlar bilan to‘g‘ri bog‘lash (qaratqich kelishigi, birlik).
Yangi so‘zlar
bitta · одинikkita · дваuchta · триto‘rtta · четыре
Tushuntirish
Son («имя числительное») «сколько?» (nechta?) savoliga javob beradi. «Один» jinsga qarab o‘zgaradi: «один мяч» («он»), «одна форма» («она»), «одно кимоно» («оно»). «Два» erkak va o‘rta jinsda, «две» ayol jinsda: «два мяча, два окна, две формы». «Два, три, четыре» dan keyin ot qaratqich kelishigi birlikda turadi: «два мяча, три свистка, четыре книги, две ракетки». Sifat bo‘lsa, erkak va o‘rta jinsda qaratqich ko‘plikda: «два новых мяча», ayol jinsda esa ko‘plik bosh kelishikda: «две новые ракетки, три красивые формы». Do‘kon suhbatida: «Дайте, пожалуйста, два мяча и одну сетку».
Namunalar
«В магазине спорттоваров». «— Дайте, пожалуйста, один мяч, две ракетки и три свистка. — У нас есть четыре красных мяча. Хотите? — Да, возьму два мяча. — Вот две новые ракетки. — Спасибо!»
«Один свисток — два свистка — три свистка — четыре свистка»; «одна кепка — две кепки — три кепки»; «одно окно — два окна — три окна».
Sinfda faoliyat
«Sport do‘koni». Bir o‘quvchi sotuvchi, boshqasi xaridor. Xaridor kartochkadagi sonlar bilan buyurtma beradi: «Дайте две ракетки и три мяча». Sotuvchi buyumlarni sanab beradi.
Mashq
1
Davom ettiring: «один мяч, два ..., три ..., четыре ...».
два мяча, три мяча, четыре мяча
2
Davom ettiring: «одна ракетка, две ..., три ...».
две ракетки, три ракетки
3
Sonlarni so‘z bilan yozing: «2 стола, 3 книги, 4 окна».
два стола, три книги, четыре окна
4
Nega «две ручки» deymiz, «два ручки» emas?
«Ручка» — ayol jinsi, ayol jinsida «две» ishlatiladi.