115
Leksikologiya bo‘yicha o‘tilganlarni takrorlash
Darslik: 188-bet
MaqsadLeksikologiya bo‘limini takrorlash.
Yangi so‘zlar
leksikologiya · lexicologysinonim · synonymantonim · antonymomonim · homonym
Tushuntirish
Leksikologiya so‘zni va uning ma’nolarini o‘rganadi. Eslaylik: sinonimlar — shakli boshqa-boshqa, ma’nosi yaqin so‘zlar (chiroyli — go‘zal); antonimlar — ma’nosi zid so‘zlar (issiq — sovuq); omonimlar — aytilishi va yozilishi bir xil, ma’nosi boshqa so‘zlar (tush — kunning o‘rtasi, tush — uyquda ko‘rilgan narsa); paronimlar — talaffuzi va yozilishi o‘xshash, ma’nosi farqli so‘zlar (nafas — nafis); ibora — bir butun ko‘chma ma’noli, ko‘pincha bitta so‘zga teng birikma (qo‘li ochiq — saxiy). Bundan tashqari, so‘zlar o‘z va o‘zlashma, eskirgan va yangi paydo bo‘lgan so‘zlarga bo‘linadi; terminlar, joy nomlari va ismlar ham leksikologiyada o‘rganiladi.
Namunalar
Katta – kichik antonim juftligi.
Chiroyli va go‘zal sinonimlardir.
Sinfda faoliyat
«Juftini top»: o‘qituvchi so‘z aytadi, siz uning sinonim yoki antonimini topasiz.
Mashq
1
Leksikologiya nimani o‘rganadi?
So‘zni va uning ma’nolarini.
2
Sinonim nima?
Shakli har xil, ma’nosi yaqin so‘zlar.
3
Antonimga misol keltiring.
Oq – qora.
4
Ibora nima?
Ko‘chma ma’noli, bir so‘zga teng so‘zlar qo‘shilmasi.