ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Ona tili

Internet, aniq va gumanitar fanlar terminlari

Darslar 80–83 · 4 ta dars · N. Mahmudov, A. Sobirov, Sh. Sattorov, Sh. Toshmirzayeva, D. Mannopova. Ona tili 5-sinf (to‘la yangilangan 5-nashr). G‘afur G‘ulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2020
82

Aniq fanlarga oid terminlar

Darslik: 140-bet
MaqsadAniq fanlarga oid terminlarning hosil bo‘lish yo‘llarini bilish.
Yangi so‘zlar
ilmiy termin · scientific termyig‘indi · sumto‘plam · set (in maths)burchak · angle
Tushuntirish

Maktab fanlari aniq va ijtimoiy-gumanitar fanlarga bo‘linadi; matematika, fizika, kimyo aniq fanlardir. Ilmiy terminlar ikki yo‘l bilan paydo bo‘ladi. Birinchisi: kundalik tildagi oddiy so‘z fanda torroq, aniq ma’noda ishlatila boshlaydi; masalan, «to‘plam», «yig‘indi», «kuch», «tezlik» so‘zlari matematika va fizikada maxsus ma’noga ega. Ikkinchisi: termin boshqa tildan olinadi: algebra, molekula, atom. Matematikada yig‘indi, ayirma, ko‘paytma, bo‘linma, kasr, burchak; fizikada kuch, tezlik, massa; kimyoda modda, kislorod kabi terminlar uchraydi. Masalan, uchburchak — uchta tomoni va uchta burchagi bor shakl.

ildiz, ko‘paytmaumumxalq so‘ziatom, geometriyaboshqa tildanIlmiy terminlaryo‘llari
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Fan darsida o‘lchash usulini tushuntirayotgan bola «uzunlik» va «og‘irlik» kabi aniq so‘zlarni ishlatdi. Aniq atama bo‘lmasa, tushunmovchilik chiqishi mumkin.

Kim ishlatadi

Muhandis ishni aniq atamalar bilan tushuntiradi, olim natijani yozadi, o‘qituvchi fan tilini o‘rgatadi.

Bugun sinab ko‘ring

Matematika yoki tabiat fanidan bitta atamani tanlab, uni bir gapda oddiy so‘z bilan izohlang.

Namunalar
To‘plam va yig‘indi — oddiy so‘zlar, lekin matematikada termin.
Algebra va molekula — boshqa tildan olingan terminlar.
Sinfda faoliyat

Matematika darsligidan o‘nta termin ro‘yxatini tuzing va ularni «o‘z so‘zdan» va «olinma» ustunlariga ajrating.

Mashq
1
Ilmiy terminlar necha yo‘l bilan hosil qilinadi?
2
Umumxalq tilidan olingan termin misolini ayting.
3
Boshqa tildan o‘zlashgan ikki termin yozing.
4
Uchburchak nima?
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliXavfsiz tabrik kartasiHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →