Oshxonadagi kamalak
🔍 Haftaning sirri: Oshxona devoriga kamalakni kim chizib qo‘ydi?
Bu qurilmada o‘zbekcha ovoz yo‘q: so‘zlar ekranda birma-bir yonadi.
Dushanba: bayram nonushtasi
Dushanba, 8-mart. Bugun bayram, maktab yo‘q! Dadam, Aziz va men onamga va buvimga tayyorladik. «Buterbrod» nemis tilidan kelgan, «sariyog‘ surtilgan non» degani. Dadam nonni da taxminan 1 sm qalinlikda kesdi: o‘tkir bilan faqat kattalar ishlaydi. Biz esa surtib, ustiga pishloq va pomidor qo‘ydik. Aziz pichoqni uzatmoqchi edi, dadam kulib: «Pichoq dastasi bilan beriladi!» — dedi. Soat 8 da dasturxon tayyor bo‘lganda, muzlatgich yonidagi devorda kichkina rang-barang dog‘ paydo bo‘ldi. Kamalak! Oshxonada kamalak qayerdan? Kundaligimga yozdim: «Sir!»
Topshiriq: Pichoq bilan ishlashda qaysi qoida to‘g‘ri?
🔍 Iz: Kamalak oshxona devorida ertalab, soat 8 da paydo bo‘ldi.
Onam va buvimga xat
Tushlikda oshxona devoriga qarasam, u oddiy edi: kamalak yo‘q! Kechqurun onamga va buvimga tabrik xati yozdim. O‘qish darsida «Ota-ona qalbi, ota-ona qadri» she’rini o‘qigan edik. Uni yozmadim, o‘z so‘zlarim bilan yozdim: «Siz bizning ertamiz uchun bilan ishlaysiz. Sizga man!» Hind «Ona qarzi»ni ham esladim: maqolda aytilishicha, onaning ini hech narsa bilan uzib bo‘lmaydi, lekin uning ko‘nglini xursand qilish mumkin. Buvim xatni o‘qib: «Rahmat, qizim!» — dedi, onam esa meni quchoqladi. Ularning so‘zlari va ishlaridan ko‘rinardi: ular juda xursand.
Topshiriq: Qahramonning his-tuyg‘usini qanday tushunamiz?
🔍 Iz: Tushga kelib devor oddiy bo‘lib qoldi: kamalak faqat ertalab bor.
Seshanba: uchinchi plitka
Seshanba kuni erta turdim. Soat 7:50 da kamalak yana oshxona devorida edi, bu safar uchinchi plitkada. Har bir plitkaning eni 30 sm. Aziz: «Uchta plitka!» — dedi. Men to‘g‘rilab: «Uchta — , u Nechta? degan savolga javob beradi. Uchinchi esa , u degan savolga javob beradi: uch + inchi = uchinchi.» Soat 8:10 da qarasam, kamalak beshinchi plitkaga o‘tib ketibdi! Demak, 20 daqiqada u ikki plitka, ya’ni 60 sm yurdi. Men ni esladim: «Ming eshitgandan bir ko‘rgan yaxshi». Plitkalarni chapdan sanasam, kamalak o‘ngga qarab sekin siljiyapti.
Topshiriq: Sanoq va tartib sonlarni ajrat.
So‘zni to‘g‘ri qutiga sudrang (yoki so‘zni, keyin qutini bosing)
🔍 Iz: 7:50 da kamalak 3-plitkada, 8:10 da 5-plitkada edi: u o‘ngga sekin siljiydi.
Tenglama va ildiz
Maktabda Nodira opani 8-mart bayrami bilan kechikib tabrikladik, Anvar uning qo‘liga lolalar tutdi. Keyin matematikada takrorladik. Ifoda — x + 21. — ikki ifodani «=» bilan bog‘lash: 18 − 6 = 12. — «<» yoki «>» bilan: c < 8. esa son bor tenglik: 20 − k = 11. Noma’lum ayriluvchi = kamayuvchi − ayirma, ya’ni k = 20 − 11 = 9. Tekshirdim: 20 − 9 = 11, to‘g‘ri! Tenglamani to‘g‘ri tenglikka aylantiradigan son — . Anvarga kamalak sirini aytdim. U: «Sir ham noma’lumli tenglamaga o‘xshaydi!» — dedi.
Topshiriq: 6 × x = 42 tenglamaning ildizi nechaga teng?
Chorshanba: kamalak nega yo‘q?
Chorshanba kuni osmon bulut bilan qoplangan, oshxona devorida kamalak yo‘q edi! Tabiiy fanlar darsida Nodira opa shisha dan quyosh nuri o‘tkazdi: nur yetti rangga bo‘lindi — qizil, to‘q sariq, sariq, yashil, havorang, ko‘k, binafsha. Yomg‘irdan keyin kamalak paydo bo‘lishi ham shunday: nur havodagi suv tomchilaridan o‘tadi. Keyin ko‘zni o‘rgandik. Yorug‘ joyda torayadi, xira joyda kengayadi. Nur ga tushadi, signal miyaga boradi. Qorong‘ida hamma narsa kulrang ko‘rinadi.
Topshiriq: Kamalak ranglarini juftla.
So‘zni mos rasmga sudrang (yoki ikkalasini ketma-ket bosing)
🔍 Iz: Bulutli kunda kamalak yo‘q. Quyosh nuri shisha yoki suvdan o‘tganda yetti rangga bo‘linadi.
Payshanba: kamalak yo‘li
Payshanba kuni kamalak yana keldi. Aziz bilan sonli nur chizdik. Birinchi son — boshlanish nuqtasi: 3. Qo‘shish — : 3 + 2 = 5, soat 8:10 da kamalak shu yerda edi. Ayirish — chapga siljish. Aziz so‘radi: «Kamalak qancha tez yuradi?» 20 daqiqada 60 sm, ya’ni 1 daqiqada 60 : 20 = 3 sm. Masofa = 3 × daqiqalar soni: 9 daqiqada 3 × 9 = 27 sm. Keyin ipning bir uchini kamalakka, ikkinchisini devor bo‘ylab oynaga qarab tortdim. Ip deraza tokchasiga yetdi: u yerda buvimning ko‘chatlari va suv to‘la shisha banka turibdi.
Topshiriq: Qurbaqa sonli nurda 3 dan 2 qadam o‘ngga sakraydi. Qayerga tushadi?
🔍 Iz: Kamalakdan orqaga tortilgan ip deraza tokchasiga yetdi: u yerda ko‘chatlar va suvli shisha banka bor.
I think swimming is fun
Ingliz tili darsida haqidagi matnni o‘qidik. Nodira opa: avval sarlavha va savollarga qaraymiz, keyin matnni o‘qiymiz. Keyin fikr bildirdik. Anvar: «My favorite sport is football because it is exciting.» Futbolda ikki o‘ynaydi, jamoa kubok oladi. Zarina: «I think gymnastics is fun, but it is difficult.» Men esa: «I think swimming is easy and fun.» Tanaffusda Anvar so‘radi: «Kamalak sirini hal qildingmi?» «Hali yo‘q, — dedim. — Lekin menda iz ko‘p: quyosh, shisha, suv. Tez orada hammasini birlashtiraman».
Topshiriq: Malikaning gapini tuz: so‘zlarni tartib bilan bos.
So‘zlarni tartib bilan bosib, gapni yig‘ing
Juma: maqsad va reja
Tarbiya darsida o‘rgandik: biror ishga erishish uchun qo‘yamiz, tuzamiz va har kuni oz-ozdan harakat qilamiz. «Keyin qilaman», «vaqtim yo‘q» degan lar halal beradi, esa yordam beradi. Mening maqsadim — kamalak sirini ochish, rejam esa har kuni 7:50 da kuzatib, yozib borish. Kechqurun oshxonada buvim ko‘chatlarini sug‘orayotgan edi. «Buvijon, tokchadagi banka nima uchun?» — «Mart boshida ko‘chat ekkan edim, qizim. Kran suvi bir kun quyoshda turib iliydi, ko‘chatlarim shuni yaxshi ko‘radi. Bankani siljitma, quyosh tushadigan joyda tursin».
Topshiriq: Maqsadga erishish uchun nima kerak?
🔍 Iz: Buvi suvli bankani quyosh tushadigan tokchaga qo‘yadi va uni siljitmaslikni so‘radi.
Shanba: sir ochildi
Shanba kuni barcha izlarni daftarimga qatorasiga yozdim. Kamalak oshxona devorida faqat ertalab bo‘ladi, tushga kelib yo‘qoladi. U o‘ngga sekin siljiydi: kuniga quyosh ham siljiydi. Bulutli chorshanba kuni kamalak yo‘q edi, demak, unga quyosh kerak. Shisha yoki suv nurni yetti rangga bo‘ladi. Kamalakdan orqaga ip tortsam, deraza tokchasidagi suvli banka chiqdi. Buvim esa bankani o‘sha yerda saqlaydi. Xulosa: quyosh nuri suv to‘la banka orqali o‘tadi va devorga kamalak tushadi! Buvimga aytsam, u kulib yubordi: «Men o‘zim bilmay ‘rassom’ bo‘lib qolibman!»
Topshiriq: Qaysi iz kamalak uchun quyosh kerakligini ko‘rsatdi?
Bir haftani bir hikoyada takrorlading!
Bu hikoya 7 ta fanni birlashtirdi.
0 / 12 yulduz
Topilgan izlar
- Kamalak oshxona devorida ertalab, soat 8 da paydo bo‘ldi.
- Tushga kelib devor oddiy bo‘lib qoldi: kamalak faqat ertalab bor.
- 7:50 da kamalak 3-plitkada, 8:10 da 5-plitkada edi: u o‘ngga sekin siljiydi.
- Bulutli kunda kamalak yo‘q. Quyosh nuri shisha yoki suvdan o‘tganda yetti rangga bo‘linadi.
- Kamalakdan orqaga tortilgan ip deraza tokchasiga yetdi: u yerda ko‘chatlar va suvli shisha banka bor.
- Buvi suvli bankani quyosh tushadigan tokchaga qo‘yadi va uni siljitmaslikni so‘radi.
Yulduzli savollar
12 − k = 5 tenglamada k nechaga teng?
Kamalak necha rangdan iborat?
O‘ylab ko‘r: kamalak devorda uzoq turmaydi, chunki...
Hikoyadagi darslar
- MatematikaTenglik va tengsizliklar
- MatematikaSonli nur yordamida qo‘shish va ayirish
- MatematikaSonli nur yordamida masalalar yechish
- MatematikaSodda tenglamalar
- Ona tiliSon: maqollar va sonli birikmalar
- Ona tiliSonlarning turlari
- O‘qish savodxonligiOta-ona qalbi, ota-ona qadri
- O‘qish savodxonligiOna qarzi
- Ingliz tiliO‘qish: qanday sport turlarini yoqtirasiz?
- Tabiiy fanlarBiz nima uchun ko‘ramiz?
- TarbiyaO‘zimni boshqaraman (2)
- TexnologiyaButerbrod tayyorlaymiz