ReklamaBrendingiz shu yerda bo‘lishi mumkinBrendingiz shu yerdaDarslab’ning har bir sahifasida · o‘quvchilar, ota-onalar va o‘qituvchilarinfo@darslab.comNarxlarni bilishNarxlarinfo@darslab.com
☰ Mundarija · Tabiiy fanlar

Koinot: yulduzlar, sayyoralar va Quyosh tizimi

Darslar 16–17 · 2 ta dars · Y.V. Malikova. Tabiiy fanlar 3-sinf, 1-qism. Novda Edutainment, Toshkent, 2023; Y.V. Malikova. Tabiiy fanlar 3-sinf, 2-qism. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
17

Quyosh tizimi

Darslik: 1-qism, 74–77-betlar
MaqsadQuyosh tizimidagi 8 ta sayyorani ketma-ket aytish, kichik va ulkan sayyoralarni ajratish va ularning xususiyatlarini bilish.
Yangi so‘zlar
sayyora · planetorbita · orbithalqa · ring
Tushuntirish

Quyosh va uni aylanib yuradigan barcha sayyora, yo‘ldosh va boshqa jismlar birgalikda Quyosh tizimini tashkil qiladi. Quyoshdan boshlab sayyoralar: Merkuriy, Venera, Yer, Mars, Yupiter, Saturn, Uran, Neptun. Har biri o‘z yo‘li — orbita bo‘ylab aylanadi. Dastlabki to‘rttasi kichik, toshsimon sayyoralar: Merkuriy hammasidan kichik va Quyoshga hammasidan yaqin turadi; Venera juda issiq, zich bulutli; Yer — hayot bor yagona sayyora; Mars qizg‘ish, sovuq. Keyingi to‘rttasi ulkan, gazli sayyoralar: Yupiter eng katta; Saturn go‘zal halqalari bilan mashhur; Uran va Neptun juda sovuq, ko‘k-yashil rangda. Sayyoralar miltillamay, bir tekis porlaydi, Venera esa osmondagi eng yorqin «yulduz»dir.

1.2.3.4.5.6.7.8.

0 / 8 — keyingisini tanlang

🔭 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol

Planetariyda sayyoralar gumbaz ekranida ko‘rsatiladi. Mehmonlar teleskopsiz ham ularni ko‘ra oladi.

Kim ishlatadi

Astronomlar, planetariy gidlari

Bugun sinab ko‘ring

Qaysi sayyoraga borishni xohlashingizni va sababini do‘stingizga ayting.

Namunalar
MerkuriyVeneraYerMarskichik,toshsimonYupiterSaturnUranNeptunulkan, gazliSayyoralar
Eslab qolish: «Merkuriy, Venera, Yer, Mars — kichiklar; Yupiter, Saturn, Uran, Neptun — ulkanlar».
Yerdan Quyoshgacha 3-sayyora, Marsgacha 4-sayyora.
Sinfda faoliyat

«Tirik Quyosh tizimi»: bitta bola Quyosh bo‘lib o‘rtada turadi, 8 nafar bola sayyoralar bo‘lib tartib bilan o‘z nomi yozilgan kartochka bilan atrofida aylanadi. Boshqa bolalar tartibni tekshiradi.

Mashq
1
Quyosh tizimida nechta sayyora bor?
2
Quyoshga eng yaqin sayyora qaysi?
3
Eng katta sayyora qaysi? Halqalari bilan mashhuri-chi?
4
Sayyoralarni ketma-ket sanang.
Hafta hikoyasi · Xorazmiy usuliParkdagi belanchakHaftani yakunla: shu haftaning barcha fanlari bitta hikoyadaO‘qish →