O‘zbekistonning din niqobidagi ekstremizm va terrorizmga qarshi kurashdagi o‘rni

Ekstremizm (lotincha «extremus» – chekka, keskin) – jamiyatda qabul qilingan qonun-qoidalarga zid bo‘lgan g‘oyalarni zo‘ravonlik yoki dushmanlik bilan targ‘ib qilish va amalga oshirishga urinishdir; aqidaparastlik – biror qarashni mutlaqlashtirib, boshqalarning fikrini tan olmaslik; terrorizm – siyosiy yoki mafkuraviy maqsadlarda tinch aholini qo‘rqitish uchun zo‘ravonlikdan foydalanish. Diniy ekstremizm dinning niqobi ostida harakat qiladi, lekin dunyo dinlarining diniy rahbarlari va olimlari begunoh kishilarning hayotiga tajovuz qilishni o‘z ta’limotlariga zid deb e’lon qiladilar. Bunday harakatlar eng avvalo insonning yashash huquqini buzadi, jamiyatda adovat va qo‘rquv keltirib chiqaradi; ularning qurbonlari ko‘pincha tinch aholi, jumladan, bolalar bo‘ladi. Ekstremistik guruhlar ko‘pincha yolg‘izlik his qilgan, bilimi yetarli bo‘lmagan yoki moddiy qiyinchilikdagi yoshlarni nishonga oladi, internet va maxfiy muloqot orqali ta’sir o‘tkazishga urinadi. Ogohlik belgilari: «biz» va «ular» ga keskin bo‘linish, nafratga chaqiriq, oiladan va do‘stlardan uzoqlashtirish, sir saqlashga undash. Qonuniy choralar: O‘zbekistonda «Terrorizmga qarshi kurashish to‘g‘risida»gi (2000) va «Ekstremizmga qarshi kurashish to‘g‘risida»gi (2018) qonunlar, shuningdek, jinoyat va ma’muriy javobgarlik mavjud; ekstremistik tashkilotlar faoliyati, ularga a’zolik va ularning materiallarini tarqatish taqiqlangan. Xalqaro darajada 2001-yil 11-sentabr hujumlaridan keyin BMT Xavfsizlik Kengashi terrorizmga qarshi kurashni kuchaytirdi; O‘zbekiston ko‘plab xalqaro shartnomalarga qo‘shilgan. Eng samarali oldini olish – ta’lim, tanqidiy fikrlash, ishonchli kattalar bilan ochiq muloqot va qonunga rioya.