Fan va din
Fan va din tarixda turli shakldagi munosabatda bo‘lgan. Qadimgi Yunonistonda Suqrot, Aflotun va Arastu uchun bilimning katta qismi falsafa doirasida birlashgan edi. O‘rta asr Markaziy Osiyosi va Yaqin Sharqida Al-Xorazmiy, Forobiy, Beruniy, Ibn Sino kabi olimlar matematika, astronomiya, tibbiyot va falsafa bilan shug‘ullanib, diniy ilmlarni ham chuqur bilganlar; tarixchilar bu davrda fan va din asosan bir-birini to‘ldirgan, deb hisoblaydilar. XVI asrdan bu hududda ilmiy faoliyat sustlashgan; buning sabablari ko‘p (iqtisodiy, siyosiy va ma’naviy omillar) va olimlar ular haqida bir fikrda emas. Yevropada esa Uyg‘onish davri va yangi kashfiyotlar chog‘ida ba’zi nazariyalar cherkov tomonidan e’tiroz bilan kutib olindi: Kopernik (1543) quyosh markazli tizimni taklif qildi, Jordano Bruno 1600-yilda Rim inkvizitsiyasi hukmi bilan kuydirildi, Galileo Galiley esa 1633-yilda sud qilinib, uy qamog‘ida saqlandi. XX asrda ba’zi mamlakatlarda davlat ateizmni qo‘llab-quvvatladi va dinga e’tiqod qiluvchilar bosimga uchradi; bu ham fan va din munosabatiga siyosat aralashganining misolidir.
Rasm chizishni ham, matematikani ham yaxshi ko‘rgan o‘quvchi tanlashi kerakmi, deb o‘yladi. Tarixiy shaxslar ko‘pincha bir necha sohada ishlaganini o‘qib, ikkalasini bog‘lash mumkinligini tushundi. Fanlar bir-biriga bog‘lanishi mumkin.
Me’morlar matematika va san’atni birlashtiradi, shifokorlar tibbiyot bilan birga yozuv va tadqiqot ishlarini olib boradi, o‘qituvchilar turli fanlarni bog‘laydi.
Yoqtiradigan ikki fanni va ular qanday bog‘lanishi mumkinligini bir jumlada yozing.
«Fan va din» mavzusida 2 daqiqalik debat: bir guruh «tarixda ular uyg‘un bo‘lgan», ikkinchisi «tarixda ziddiyat ham bo‘lgan» tezisini tarixiy misollar bilan himoya qiladi. Maqsad – dalillarni solishtirish, kim «haq»ligini aniqlash emas.