Darslar 41–42 · 2 ta dars · Yu. Yu. Musurmanova. Rus tili, 5-sinf (o‘zbek va boshqa tillarda ta’lim beriladigan umumiy o‘rta ta’lim maktablari uchun darslik). «O‘qituvchi» nashriyot-matbaa ijodiy uyi, Toshkent, 2020
42
M. M. Prishvin. «Ребята и утята»
Darslik: 180–182-betlar
MaqsadM. M. Prishvinning «Ребята и утята» hikoyasi: tabiatga mehr va qilgan ishimizga javob berish.
Mixail Mixaylovich Prishvin (1873–1954) — rus yozuvchisi, tabiat haqidagi hikoyalari bilan mashhur. «Ребята и утята» hikoyasida kichik yovvoyi o‘rdak bolalarini o‘rmondan ko‘lga olib boradi. Yo‘lda bolalar o‘rdakchalarni shapkalari bilan tutib olishadi, ona o‘rdak esa qattiq hayajonlanadi. Muallif bolalarga qattiq gapirib, o‘rdakchalarni onasiga qaytarishni buyuradi. Bolalar xatosini tuzatadi va oxirida o‘rdakchalarga «xayr» deb qichqiradi. Hikoya qushlar va hayvonlarni ularning oilasidan ajratmaslik kerakligini o‘rgatadi.
Ona o‘rdak bolalarini ko‘lga olib boradi→Bolalar o‘rdakchalarni tutib oladi→Kattalar bolalarga qattiq gapiradi→Voqeaning tugashi
💡 Hayotda qayerda kerak?
Hayotdan misol
Maktab bog‘ida tozalash kuni rus tilida so‘zlashuvchi mehmon «Не оставляйте мусор» yozuvini ko‘rsatadi. O‘quvchilar ma’nosini tushunib, hovlini yig‘ishtiradi.
Kim ishlatadi
Bog‘bonlar, tozalash xodimlari va tabiatni muhofaza qiluvchilar joyni toza saqlash qoidalarini yozadi.
Bugun sinab ko‘ring
Rus tilida «Не …» bilan boshlanadigan bitta toza saqlash qoidasini o‘ylab toping.
Namunalar
«Ребята и утята» («кратко»). «Утка-мать вела утят из леса к озеру. У дороги ребята увидели утят и поймали их шапками. Утка-мать очень волновалась. Взрослый человек строго велел ребятам вернуть утят. Ребята отнесли утят к матери, и семья пошла дальше к озеру. Ребята весело кричали: „До свиданья, утята!“»
«Слова»: «берег», «жалко», «отпустить», «уплыть». «Пословица»: «Век живи — век учись».
Sinfda faoliyat
«Mening o‘rnimda». Bola o‘zini ona o‘rdak o‘rnida tasavvur qilib, 2 gapni rus tilida yozadi: «Я волнуюсь. Где мои дети?»
Mashq
1
Hikoya muallifi qaysi yillarda yashagan?
1873–1954
2
«Отпустить» so‘zi nimani bildiradi?
qo‘yib yubormoq
3
Bolalar o‘rdakchalarni kimga qaytarishdi?
утке-матери
4
Nega bolalar o‘rdakchalarni qo‘yib yuborishdi?
Kattalar ularga xatosini tushuntirdi; o‘rdakchalar onasi bilan bo‘lishi kerak.