☰ Mundarija · O‘qish savodxonligi

Ilm, mehnat va yo‘l qoidalari

Darslar 16–18 · 3 ta dars · M.E. Toirova. O‘qish savodxonligi 3-sinf, 1-qism; U.B. Aydarova, N.Q. Azizova, M.E. Toirova. 2-qism; U.B. Aydarova, N.Q. Azizova. 3- va 4-qismlar. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
18

Uch ko‘zli narsa to‘g‘risida

Darslik: 1-qism, 74–78-betlar
MaqsadSvetofor signallari va yo‘l harakati qoidalarini bilish; topishmoq shaklidagi she’rni tushunish.
Yangi so‘zlar
svetofor · traffic lightpiyoda · pedestrianchorraha · crossroadsbelgi · sign
Tushuntirish

Svetoforda uchta chiroq bor: qizil — to‘xta, sariq — tayyor tur, yashil — yur. Darslikdagi «Uch ko‘zli narsa to‘g‘risida» she’ri topishmoq shaklida yozilgan; uning muallifi — bolalar uchun she’rlar yozgan Jon Chiardi. She’rda svetofor tirik jonzotdek tasvirlanadi. Biz she’rni qayta aytmaymiz, o‘z matnimizni o‘qiymiz. Dunyodagi birinchi svetofor 1868-yilda Londonda, parlament binosi yaqinida o‘rnatilgan.

Namunalar
«Chorrahada». Nigora maktabga ketayotib chorrahaga yetdi. Svetoforning qizil chirog‘i yonib turardi, shuning uchun u yo‘l chetida kutdi. Yashil chiroq yonganda Nigora avval chap tomonga, so‘ng o‘ng tomonga qaradi. Mashinalar to‘xtaganini ko‘rib, zebradan yurib o‘tdi. Uning yonidagi bir bola qizil chiroqda yugurib o‘tmoqchi edi, Nigora uni to‘xtatdi. «Qoidaga amal qilish — hammaning xavfsizligi», — dedi u.
Topishmoq: Bir ustunda uch ko‘z bor, qizili «to‘xta» deydi, yashili «yur» deydi. Bu nima? (Svetofor)
Sinfda faoliyat

«Jonli svetofor»: bolalar qizil, sariq, yashil kartochkalar bilan harakat qiladi: qizilda to‘xtaydi, yashilda yuradi.

Mashq
1
Qizil chiroq nimani bildiradi?
2
Nigora yashil chiroqda nima qildi?
3
Nigora qayerdan o‘tdi?
4
Qizil chiroqda yugurmoqchi bo‘lgan bolani nima qildi?
5
Dunyoda birinchi svetofor qayerda va qachon o‘rnatilgan?