37
Nega?
Darslik: 3-qism, 11–13-betlar
MaqsadAtrofdagi beparvolikni ko‘rib, «nega?» deb savol bera olish; hikoyani boshqa shaxsdan qayta so‘zlash.
Yangi so‘zlar
beparvo · carelesschiqindi qutisi · rubbish binmas’uliyat · responsibilityo‘rnak · example
Tushuntirish
«Nega?» degan savol biz sezmay o‘tadigan muammolarni ko‘rsatadi. Darslikdagi Zahro Hasanovaning «Nega?..» hikoyasida muallif bekatdagi bolalarning beparvoligiga e’tibor beradi. Biz hikoyani takrorlamaymiz, o‘z matnimizni o‘qiymiz. Hikoyani qayta so‘zlaganda uning shaxsini o‘zgartirish mumkin: «men ko‘rdim» o‘rniga «u ko‘rdi» deymiz.
Namunalar
«Ko‘l bo‘yidagi shishalar». Sevinch oilasi bilan ko‘l bo‘yida dam olishga bordi. Ular ketgandan keyin o‘sha yerga boshqa kishilar kelib, shisha va paketlarni qoldirib ketishdi. Sevinch qarab turib: «Nega kishilar chiqindini o‘zlari bilan olib ketmaydi?» — deb o‘yladi. U uyidan katta qop olib kelib, chiqindilarni yig‘di. Uni ko‘rgan bolalar ham yordam berdi. Ertasi kuni ko‘l bo‘yida chiqindi qutisi paydo bo‘ldi.
Qayta so‘zlash (3-shaxsdan): «Sevinch ko‘lga bordi. U qop olib keldi ...» Endi 1-shaxsdan: «Men ko‘lga bordim. Men qop olib keldim ...»
Sinfda faoliyat
«Shaxsni almashtir»: bolalar matn parchasini «men» shaxsidan «u» shaxsiga o‘tkazib aytadi.
Mashq
1
Sevinch ko‘l bo‘yida nimani ko‘rdi?
Shisha va paketlar qoldirilganini
2
U qanday savol berdi?
Nega kishilar chiqindini o‘zlari bilan olib ketmaydi?
3
Sevinch nima qildi?
Qop olib kelib, chiqindilarni yig‘di.
4
Boshqa bolalar nima qildi?
Unga yordam berdi.
5
Ertasi kuni ko‘l bo‘yida nima paydo bo‘ldi?
Chiqindi qutisi