☰ Mundarija · O‘qish savodxonligi

Qish tashbehlari va ertak

Darslar 27–28 · 2 ta dars · M.E. Toirova. O‘qish savodxonligi 3-sinf, 1-qism; U.B. Aydarova, N.Q. Azizova, M.E. Toirova. 2-qism; U.B. Aydarova, N.Q. Azizova. 3- va 4-qismlar. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
27

Qish tashbehlari

Darslik: 2-qism, 44–47-betlar
MaqsadTashbeh (o‘xshatish) nima ekanini bilish; qish haqida o‘xshatishli gaplar tuzish.
Yangi so‘zlar
tashbeh · simile, comparisonqirov · hoarfrostqorparcha · snowflakeqahraton · bitter cold
Tushuntirish

Tashbeh — bir narsani boshqasiga o‘xshatish: «qor — paxta», «muz — oyna». O‘xshatish nutqni jonli va ta’sirli qiladi. Darslikda Dilshod Rajabning «Qish tashbehlari» she’ri bor: shoir qishni turli narsalarga o‘xshatadi. Dilshod Rajab bolalar uchun ko‘p she’riy kitob yozgan shoir. Biz uning satrlarini keltirmaymiz, o‘z matnimizni o‘qiymiz. O‘xshatish ko‘pincha «-day», «-dek» qo‘shimchalari yoki «kabi», «singari» so‘zlari bilan ifodalanadi.

Namunalar
«Oq qish». Tong otganda hovlini oppoq qor qoplagan edi. Qor paxtadek yumshoq, uning ustidagi qirov esa shisha kukunidek yaltirardi. Qorparchalar osmondan oq kapalaklardek uchib tushardi. Daraxt shoxlaridagi muz tomchilari billur shamdek osilib turardi. Qahraton sovuq burnimizni qizartirsa-da, biz qordan odam yasab, xursand bo‘ldik. Qish ayozli, lekin go‘zal fasl.
O‘xshatishlar: qor — paxta, qorparcha — kapalak, muz tomchisi — billur sham.
Sinfda faoliyat

«Qish rasmini so‘zlar bilan chiz»: har bola qishning bir belgisi uchun yangi o‘xshatish o‘ylab topadi.

Mashq
1
Qor nimaga o‘xshatilgan?
2
Qorparchalar nimaga o‘xshab tushardi?
3
Muz tomchilari nimaga o‘xshaydi?
4
Bolalar sovuqda nima yasadi?
5
Qishga o‘z o‘xshatishingizni ayting.