☰ Mundarija · O‘qish savodxonligi

Orol dardi va tabib bahor

Darslar 40–41 · 2 ta dars · M.E. Toirova. O‘qish savodxonligi 3-sinf, 1-qism; U.B. Aydarova, N.Q. Azizova, M.E. Toirova. 2-qism; U.B. Aydarova, N.Q. Azizova. 3- va 4-qismlar. Novda Edutainment, Toshkent, 2023
40

Orolim

Darslik: 3-qism, 20–22-betlar
MaqsadOrol dengizining ahvolini va uning sabablarini tushunish; she’rdagi his-tuyg‘uni ifodalash.
Yangi so‘zlar
Orol · the Aral Seaqurimoq · to dry upsaksovul · saxaul (desert shrub)kema · ship
Tushuntirish

Orol dengizi bir paytlar dunyodagi eng katta ko‘llardan biri edi. Unga Amudaryo va Sirdaryo suvi quyilardi. Dehqonchilik uchun daryolardan juda ko‘p suv olingach, dengizga suv kam yetib bordi va u katta qismini yo‘qotdi. Darslikda Rauf Tolibning «Orolim» she’ri bor; Rauf Tolib bolalar uchun ko‘plab she’riy kitob yozgan shoir. Biz uning satrlarini keltirmaymiz, o‘z matnimizni o‘qiymiz.

Namunalar
«Orol yodnomasi». Buvim yoshligida Orol bo‘yida baliq tutganini aytib beradi. U paytlar suv ufqqa qadar cho‘zilgan va kemalar qatnagan. Hozir esa dengiz tubi qurib, quruq qumga aylangan. Qurigan joyda saksovul ko‘chatlari ekilmoqda, ular qumni ushlab turadi. Men katta bo‘lib, suvni tejashni o‘rganaman va o‘rgataman. Chunki bitta tomchi ham Orolning bir bo‘lagidir.
Sabab: daryolardan ko‘p suv olindi. Oqibat: dengiz qurib bordi.
Sinfda faoliyat

«Tomchi va dengiz»: bolalar kosadagi suvni bo‘laklab, har bir tomchi qanchalik qimmatligini muhokama qiladi.

Mashq
1
Buvi yoshligida Orol bo‘yida nima qilgan?
2
Orol dengizi hozir qanday?
3
Qurigan joyda nima ekilmoqda?
4
Dengiz nega qurib bordi?
5
Bola nimani o‘rganishga va’da beradi?